Home›Kurma Purana›Uttara Bhaga›Adhyaya 21›Shloka 6
←Previous Verse
Next Verse→

Shloka 6

Āvāhāryaka-Śrāddha: Qualifications of Recipients, Paṅkti-Pāvana, and Exclusions

Devanagari script

अग्निहोत्रपरो विद्वान् न्यायविच्च षडङ्गवित् / मन्त्रब्राह्मणविच्चैव यश्च स्याद् धर्मपाठकः

Transliteration

agnihotraparo vidvān nyāyavicca ṣaḍaṅgavit / mantrabrāhmaṇaviccaiva yaśca syād dharmapāṭhakaḥ

Translation

Một bậc học giả—chuyên cần Agnihotra hằng ngày, tinh thông Nyāya (luận lý), thông suốt sáu Vedāṅga, và am tường cả các mantra Veda lẫn phần Brāhmaṇa—người như vậy xứng đáng làm thầy giảng và người tụng đọc Dharma.

Word by Word
अग्निहोत्रपरःdevoted to the Agnihotra rite
अग्निहोत्रपरः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootअग्निहोत्र (प्रातिपदिक) + पर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः—'अग्निहोत्रे परः' (devoted to Agnihotra)
विद्वान्a learned man
विद्वान्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootविद् (धातु) → विद्वस् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; शतृ/वसुँ-प्रत्ययान्त (present participial noun)
न्यायवित्knower of Nyāya (logic)
न्यायवित्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootन्याय (प्रातिपदिक) + विद् (धातु) → वित् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः—'न्यायं वेत्ति' (knower of Nyāya)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात
षडङ्गवित्knower of the six Vedāṅgas
षडङ्गवित्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootषट् (संख्या-प्रातिपदिक) + अङ्ग (प्रातिपदिक) + विद् (धातु) → वित् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः—'षडङ्गानि वेत्ति' (knower of the six Vedāṅgas)
मन्त्रब्राह्मणवित्knower of the Mantra and Brāhmaṇa portions
मन्त्रब्राह्मणवित्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक) + ब्राह्मण (प्रातिपदिक) + विद् (धातु) → वित् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; द्वन्द्वः—मन्त्र-च ब्राह्मण-च (sections) + 'वित्' (knower)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; निश्चयार्थक-निपात
यःwho
यः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धवाचक-सर्वनाम (relative pronoun)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात
स्यात्would be/is to be
स्यात्:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
धर्मपाठकःa reciter/teacher of Dharma
धर्मपाठकः:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक) + पाठक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः—'धर्मस्य पाठकः'
Speaker

Narrator (Purāṇic instruction in the Kurma Purana’s dharma-teaching context)

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: vira

Characters & Entities
A
Agnihotra
N
Nyaya
V
Vedangas
M
Mantra
B
Brahmana
D
Dharma

FAQs

This verse does not directly define Ātman; it establishes the outward disciplines and scriptural competencies (Agnihotra, Vedāṅgas, Nyāya, mantra–brāhmaṇa knowledge) that qualify a person to transmit Dharma—foundational preparation for later inner realization taught elsewhere in the Kurma Purana.

Rather than meditative technique, the verse highlights karma-śuddhi and adhikāra: daily Agnihotra and rigorous śāstra-study. In the Kurma Purana’s broader Shaiva–Vaishnava synthesis, such disciplined Vedic life supports eligibility for higher teachings, including Pāśupata-oriented devotion and yogic restraint.

It does not explicitly mention Śiva or Viṣṇu; it emphasizes shared dharma-criteria—Vedic practice and scriptural mastery—that underpin the Kurma Purana’s integrative approach where sectarian paths are grounded in common Vedic authority.

←Previous Verse
Next Verse→