Kurma Purana — Uttara Bhaga, Shloka 88

Brahmacārin-Dharma: Guru-Sevā, Daily Vedic Study, Gāyatrī-Japa, and Anadhyāya Regulations

Devanagari script

एतद् विधानं परमं पुराणं वेदागमे सम्यगिहेरितं वः / पुरा महर्षिप्रवराभिपृष्टः स्वायंभुवो यन्मनुराह देवः

Transliteration

etad vidhānaṃ paramaṃ purāṇaṃ vedāgame samyagiheritaṃ vaḥ / purā maharṣipravarābhipṛṣṭaḥ svāyaṃbhuvo yanmanurāha devaḥ

Translation

Đây là pháp chế tối thượng của Purāṇa, hoàn toàn hòa hợp với Veda và Āgama, nay đã được tuyên thuyết đúng đắn cho các ông tại đây. Thuở xưa, khi được các bậc đại hiền tối thắng thỉnh hỏi, đức Svāyambhuva Manu đã truyền dạy chính giáo pháp này.

Word by Word

• एतत्: this
• एतत्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: etad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम्

• विधानम्: procedure/ordinance
• विधानम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: vidhāna (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• परमम्: supreme
• परमम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: parama (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम्

• पुराणम्: Purāṇa/ancient lore
• पुराणम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: purāṇa (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• वेदागमे: in the Veda and Āgama
• वेदागमे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: veda + āgama (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (वेदश्च आगमश्च)

• सम्यक्: properly
• सम्यक्: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: samyak (अव्यय)
• Form: क्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)

• इह: here
• इह: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: iha (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (adverb of place)

• ईरितम्: declared/taught
• ईरितम्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: īr (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘has been declared’

• वः: for you / of you (pl.)
• वः: Sambandha (सम्बन्ध/सम्प्रदान-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: yusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; enclitic

• पुरा: formerly
• पुरा: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: purā (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb of time)

• महर्षि-प्रवर-अभिपृष्टः: questioned by the foremost sages
• महर्षि-प्रवर-अभिपृष्टः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: maharṣi + pravara + abhipṛṣṭa (कृदन्त-प्रातिपदिक; √prach धातु)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; तत्पुरुषः (महर्षिप्रवरैः अभिपृष्टः = questioned by the foremost sages)

• स्वायंभुवः: Svāyambhuva (Manu)
• स्वायंभुवः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: svāyaṃbhuva (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; मनोः विशेषण/नाम

• यत्: which (that)
• यत्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: yad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative)

• मनुः: Manu
• मनुः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: manu (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• आह: said
• आह: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ah (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

• देवः: the god
• देवः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: deva (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

Speaker

Narrator/Teacher voice within the Kurma Purana tradition (recalling Svayambhuva Manu’s instruction)

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Purana
• Veda
• Agama
• Svayambhuva Manu
• Maharshis

More Details (4 sections)

FAQs

How does this verse explain the nature of the Supreme Self (Atman)?

Indirectly: it grounds the teaching’s authority in Veda and Āgama and traces it to Svāyambhuva Manu, implying that the highest spiritual doctrine (often culminating in Self-knowledge) is not novel but part of an unbroken, authoritative revelation.

What Yoga or Meditative practices are highlighted here?

No specific technique is listed in this verse; instead, it establishes that the prescribed spiritual discipline (including Pāśupata-oriented sādhana where relevant in the Kurma Purana) is legitimate because it accords with both Vedic and Āgamic frameworks.

How does this verse depict the relationship between Shiva and Vishnu?

By emphasizing Veda–Āgama concord, it supports the Kurma Purana’s integrative stance: teachings associated with Vaiṣṇava revelation and Śaiva Āgamas are presented as mutually validating rather than contradictory.