Shloka 45

Veṅkaṭācala Māhātmya: Bhakti-Lakṣaṇa, Nārasiṁha-tīrtha, and the Secret Darśana-Vidhi of Śrīnivāsa

Devanagari script

नादाद्धीरः केशवादीनि कन्ये स्वकं पुरं प्रविहायैव राजा / एवं मयोक्तं कन्यके सर्वमेतदेतत्परं सम्यगारोहणीयम्

Transliteration

nādāddhīraḥ keśavādīni kanye svakaṃ puraṃ pravihāyaiva rājā / evaṃ mayoktaṃ kanyake sarvametadetatparaṃ samyagārohaṇīyam

Translation

Hỡi thiếu nữ, vừa nghe âm thanh ấy, vị vua kiên định đã rời bỏ thành trì của mình và lên đường hướng về Keśava cùng các thánh địa khác. Như vậy, hỡi cô gái, ta đã nói với con tất cả điều này; vì thế, đây là con đường tối thượng cần được thực hành cho đúng đắn.

Word by Word

• नादात्: from sound
• नादात्: अपादान (Source)
• Type: Noun
• Root: नाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन

• धीरः: the wise man
• धीरः: कर्ता
• Type: Noun
• Root: धीर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• केशव-आदीनि: (names) like Keśava etc.
• केशव-आदीनि: कर्म (Object)
• Type: Noun
• Root: केशव (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; ‘केशव-आदि’ = Keśava and other (names)

• कन्ये: O maiden
• कन्ये: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: कन्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• स्वकम्: one's own
• स्वकम्: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: स्वक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘पुरम्’ इत्यस्य विशेषण

• पुरम्: city
• पुरम्: कर्म (Object)
• Type: Noun
• Root: पुर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• प्रविहाय: having abandoned
• प्रविहाय: पूर्वकालक्रिया (Prior action)
• Type: Verb
• Root: प्र-वि-√हा (धातु)
• Form: क्त्वान्त (Gerund/Absolutive), अव्ययभाव; ‘having abandoned’

• एव: indeed
• एव: निपात
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निपात

• राजा: the king
• राजा: कर्ता
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• एवम्: thus
• एवम्: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक अव्यय

• मया: by me
• मया: कर्ता (Agent; in passive sense with ‘उक्तम्’)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया, एकवचन

• उक्तम्: said
• उक्तम्: क्रिया/विधेय (Predicate)
• Type: Verb
• Root: √वच् (धातु)
• Form: क्त (Past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘said’

• कन्यके: O girl
• कन्यके: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: कन्यका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन (पाठानुसार)

• सर्वम्: all
• सर्वम्: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘एतत्’ इत्यस्य विशेषण

• एतत्: this
• एतत्: कर्म/विषय
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• एतत्-परम्: having this as the highest aim
• एतत्-परम्: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: एतत् (सर्वनाम) + पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘एतस्मिन् परम्’ = having this as the highest/aim

• सम्यक्: properly
• सम्यक्: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: सम्यक् (अव्यय)
• Form: क्रियाविशेषण (adverb)

• आरोहणीयम्: should be undertaken/ascended
• आरोहणीयम्: विधेय (Predicate)
• Type: Verb
• Root: आ-√रुह् (धातु)
• Form: अनीयर्-प्रत्ययान्त (gerundive/future passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘to be mounted/undertaken’

Speaker

Lord Vishnu (narrating/instructing Garuda, with an illustrative address 'O maiden')

Philosophical Teaching

Concept: Śravaṇa (hearing the sacred call) catalyzes vairāgya; abandoning worldly identification, one should undertake the supreme course oriented to Keśava and His holy places.

Vedantic Theme: Vairāgya and śravaṇa as gateways to higher pursuit; redirecting life from artha/kāma to paramārtha.

Application: Respond to spiritual ‘calls’ by simplifying life, prioritizing pilgrimage/retreat/satsanga, and committing to a clear sādhana plan rather than postponing.

Verse Rasa

Primary Rasa: vira

Secondary Rasa: adbhuta

Geographic Context

Type: tirtha/kshetra (implied)

Cross References

Related Themes: Garuda Purana 3.24.46 (nāma-kīrtana and ascent to Veṅkaṭa)

Characters & Entities

• Keśava

FAQs

What is the importance of turning toward Keśava in the Garuda Purana?

This verse presents Keśava as the supreme refuge: hearing the divine call, one should abandon attachment and move toward the highest spiritual goal centered on Vishnu.

How does this verse explain the path of the soul or the seeker?

It uses the image of a resolute king leaving his city to show decisive inner renunciation—responding to a spiritual summons and choosing the higher path over worldly security.

Practical application of this wisdom today?

Prioritize dharmic living and devotional practice over obsession with status and possessions; when a clear call toward spiritual discipline arises, follow it consistently.