Shloka 46

तथा बद्रौ संस्थित स्यापि विष्णोः सुदुर्लभं मर्त्यलोके स्थितानाम् / शेषाचले श्रीनिवासाश्रमे च तपस्विनो दुर्लभा मर्त्यलोके

tathā badrau saṃsthita syāpi viṣṇoḥ sudurlabhaṃ martyaloke sthitānām / śeṣācale śrīnivāsāśrame ca tapasvino durlabhā martyaloke

Cũng vậy, dẫu Viṣṇu hiện diện tại Badrī, đối với người ở cõi nhân gian, việc đạt đến (được ở gần) Ngài vẫn vô cùng hiếm. Và trên Śeṣācala nữa—tại đạo viện của Śrīnिवāsa—những bậc khổ hạnh chân thật cũng khó tìm trong thế gian phàm tục.

tathālikewise
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय (adverb: likewise/so)
badrauin Badarī (Badrikāśrama)
badrau:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootbadarī/badra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; स्थानवाचक (Badrī/Badrāśrama)
saṃsthitasyaof (the one) situated
saṃsthitasya:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootsaṃ-√sthā (स्था धातु) (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन
apialso/even
api:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formनिपात (also/even)
viṣṇoḥof Viṣṇu
viṣṇoḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootviṣṇu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन
su-durlabhamvery rare
su-durlabham:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsu (उपसर्ग/अव्यय) + durlabha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषणम्
martya-lokein the mortal world
martya-loke:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmartya (प्रातिपदिक) + loka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः
sthitānāmof those who dwell (here)
sthitānām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeAdjective
Root√sthā (स्था धातु) (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन; ‘स्थित’ = those who are situated/abiding
śeṣācaleon Śeṣācala
śeṣācale:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootśeṣācala (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन
śrīnivāsa-āśramein the āśrama of Śrīnivāsa
śrīnivāsa-āśrame:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootśrīnivāsa (प्रातिपदिक) + āśrama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (śrīnivāsasya āśramaḥ)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय
tapasvinaḥascetics
tapasvinaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottapasvin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन
durlabhāḥrare
durlabhāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdurlabha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; विशेषणम् (tapasvinaḥ)
martya-lokein the mortal world
martya-loke:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmartya (प्रातिपदिक) + loka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः

Lord Vishnu (in discourse to Garuda/Vinata-putra)

Concept: Sacred places are exalted, yet genuine tapas (inner discipline) is rare; spiritual authenticity is not guaranteed by location.

Vedantic Theme: Viveka (discernment) between external markers and inner realization; tapas as a purifier enabling bhakti/jñāna.

Application: Seek authentic teachers and practitioners; cultivate daily tapas (restraint, truthfulness, simplicity) rather than relying on symbolic proximity to holiness.

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Type: kshetra/ashrama (mountain pilgrimage center)

Related Themes: Garuda Purana 3.19 (durlabha motif; tīrtha and sādhutva)

V
Vishnu
B
Badari (Badrinatha)
S
Sheshachala
S
Shrinivasa
T
Tapasvins

FAQs

The verse highlights Badarī as a Viṣṇu-abode that is 'sudurlabha'—hard for ordinary mortals to truly reach or realize—implying that access requires merit, devotion, and spiritual readiness.

By stating that Viṣṇu’s sacred seats like Badarī and Śeṣācala are difficult to attain, the verse frames pilgrimage not as tourism but as a rare opportunity conditioned by inner purity, faith, and accumulated dharma.

Treat sacred visits and worship as disciplined practice: cultivate restraint, charity, and daily remembrance of Viṣṇu, and seek genuine guidance from sincere practitioners rather than mere external display.