Shloka 32

Kāraṇa-vyākhyā: Cosmic Agents, Rudra-Forms, Sense-Purity, and Ānanda-Tāratamya

Devanagari script

श्रीकृष्ण उवाच / दृष्ट्वा स्वबिंबं सुगुणैस्तु पूर्णं संकर्षणाख्यं नतपादपद्म् / श्रीब्रह्मशेषैर्जिष्णुकामैस्तथान्यैर्भारत्या वै स्वस्ति पैश्चापि नित्यम्

Transliteration

śrīkṛṣṇa uvāca / dṛṣṭvā svabiṃbaṃ suguṇaistu pūrṇaṃ saṃkarṣaṇākhyaṃ natapādapadm / śrībrahmaśeṣairjiṣṇukāmaistathānyairbhāratyā vai svasti paiścāpi nityam

Translation

Śrī Kṛṣṇa phán: Khi chiêm ngưỡng chính bóng dáng của Ngài—Saṅkarṣaṇa danh xưng—viên mãn mọi đức tướng cát tường, với đôi chân sen được cúi lạy, Ngài hằng được tôn xưng bằng lời chúc phúc bởi Brahmā và Śeṣa đáng tôn kính, bởi những kẻ cầu thắng lợi, và cả bởi Bhāratī (Sarasvatī) cùng các bậc ban an lành, không lúc nào ngơi.

Word by Word

• श्री-कृष्णः: Śrī Kṛṣṇa
• श्री-कृष्णः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: श्री (प्रातिपदिक) + कृष्ण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (उपाधि-युक्त नाम)

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive)

• स्व-बिम्बम्: one’s own reflection/form
• स्व-बिम्बम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्व (प्रातिपदिक) + बिम्ब (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः—‘स्वस्य बिम्बम्’

• सु-गुणैः: with good qualities
• सु-गुणैः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: सु (प्रातिपदिक) + गुण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारयः—‘सु’ + ‘गुण’

• तु: indeed, but
• तु: Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधान/विरोधार्थक-निपात (particle)

• पूर्णम्: full, complete
• पूर्णम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पूर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘स्वबिम्बम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• संकर्षण-आख्यम्: named Saṃkarṣaṇa
• संकर्षण-आख्यम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: संकर्षण (प्रातिपदिक) + आख्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः—‘संकर्षण इति आख्यं’

• नत-पाद-पद्मम्: the lotus of (his) bowed feet
• नत-पाद-पद्मम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: नत (प्रातिपदिक) + पाद (प्रातिपदिक) + पद्म (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः—‘नतानां पादयोः पद्मम्’/‘नतस्य पादपद्मम्’ (पाठ-भेदसम्भव)

• श्री-ब्रह्म-शेषैः: by Śrī Brahmā and Śeṣa
• श्री-ब्रह्म-शेषैः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: श्री (प्रातिपदिक) + ब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + शेष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; द्वन्द्वः—‘श्रीब्रह्मा च शेषश्च’ (समाहार/इतरेतर)

• जिष्णु-कामैः: desiring Viṣṇu / devoted to Viṣṇu
• जिष्णु-कामैः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: जिष्णु (प्रातिपदिक) + काम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुषः—‘जिष्णुं (विष्णुं) कामयन्ति ये’ (अर्थतः विष्णुभक्त)

• तथा: likewise
• तथा: Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• अन्यैः: by others
• अन्यैः: Karana (करण)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन

• भारत्या: by Bhāratī (Sarasvatī)
• भारत्या: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: भारती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• वै: indeed
• वै: Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: अव्यय; निश्चयार्थक-निपात (emphatic particle)

• स्वस्ति: hail, well-being
• स्वस्ति: Sambandha (सम्बन्ध/Benediction)
• Type: Indeclinable
• Root: स्वस्ति (अव्यय/निपात)
• Form: मङ्गलार्थक-अव्यय (benedictive/interjection)

• पैः: protect! (textually uncertain)
• पैः: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पा (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद; (पाठे ‘पैः’ इति रूपं दुर्लभ/पाठदोष-सम्भव)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• अपि: also
• अपि: Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अप्यर्थक-अव्यय (particle)

• नित्यम्: always
• नित्यम्: Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: नित्य (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभावेन क्रियाविशेषण-प्रयोग (adverbial accusative)

Speaker

Śrī Kṛṣṇa (as narrator/speaker within the Purāṇic dialogue)

Philosophical Teaching

Concept: Contemplation of the Lord’s auspicious qualities (suguṇa) and His lotus-feet leads to perpetual stuti by gods and seekers of victory.

Vedantic Theme: Saguna-brahman upāsanā: the Absolute approachable through divine attributes and forms; nāma–rūpa as a valid support for devotion.

Application: Practice guṇa-smaraṇa and pāda-sevā (mentally/ritually); adopt daily stuti/maṅgala-vācana; seek inner ‘jaya’ (victory over senses) through devotion.

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Cross References

Related Themes: Garuda Purana: frequent emphasis on Vishnu’s lotus-feet and stuti as purifying acts

Characters & Entities

• Śrī Kṛṣṇa
• Saṅkarṣaṇa
• Brahmā
• Śeṣa (Ādiśeṣa)
• Bhāratī (Sarasvatī)

FAQs

What is the importance of Saṅkarṣaṇa in this Garuda Purana verse?

The verse highlights Saṅkarṣaṇa as a complete, auspicious divine manifestation revered by cosmic beings like Brahmā and Śeṣa, indicating His high theological status and worship-worthiness.

How does this verse explain the path of the soul?

Indirectly, it frames liberation-oriented teaching by centering devotion and reverence to the divine form (Saṅkarṣaṇa); such stuti and remembrance are presented across Purāṇas as supportive of spiritual progress.

Practical application of this wisdom today?

Cultivate daily reverence—through prayer, recitation, and ethical living—anchoring the mind in auspicious divine qualities (suguṇa) and humility symbolized by bowing to the lotus-feet.