Shloka 67

Saṅkara-jāti-nirṇaya and Gṛhastha-ācāra: Daily Rites, Purity, Anadhyāya, and Food Discipline

Devanagari script

भोज्यान्नो नापितश्चैव यश्चात्मानं निवेदयेत् / अन्नं पर्युषितं भोज्यं स्नेहाक्तं चिरसंभृ (स्थि) तम्

Transliteration

bhojyānno nāpitaścaiva yaścātmānaṃ nivedayet / annaṃ paryuṣitaṃ bhojyaṃ snehāktaṃ cirasaṃbhṛ (sthi) tam

Translation

Thức ăn do thợ cạo dâng, hay do kẻ “tự hiến thân” để sống bằng sự phục dịch dâng; cùng với thức ăn ôi, để qua đêm, bôi mỡ/dầu, hoặc cất giữ lâu ngày—đều được xem là không đáng dùng làm đồ ăn.

Word by Word

• भोज्य: edible
• भोज्य: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भोज्य (भुज् धातु, यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: कृदन्त (यत्), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (समासपूर्वपद); 'edible/fit to be eaten'

• अन्नः: food
• अन्नः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अन्न (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'food/grain'

• भोज्यान्नः: edible food
• भोज्यान्नः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भोज्य + अन्न (प्रातिपदिकौ)
• Form: कर्मधारय-समास; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'edible food'

• न: not
• न: Pratishedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय (particle of negation)

• आपितः: barber
• आपितः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नापित (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'barber' (नापित)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• एव: indeed/just
• एव: Sambandha (Emphasis/अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय (निश्चय/अवधारण) (emphatic particle)

• चैव: and indeed
• चैव: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च + एव (अव्ययौ)
• Form: समुच्चय+अवधारण-अव्यय (conj.+emphasis)

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम (relative pronoun)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• आत्मानम्: himself
• आत्मानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; 'oneself'

• निवेदयेत्: should present/offer
• निवेदयेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नि+विद् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; 'should offer/declare/present'

• अन्नम्: food
• अन्नम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अन्न (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; 'food'

• पर्युषितम्: stale
• पर्युषितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परि+उष् (धातु) → पर्युषित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; 'stale'

• भोज्यम्: edible
• भोज्यम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भोज्य (भुज् धातु, यत् कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; 'fit to be eaten'

• स्नेह: fat/oil
• स्नेह: Sambandha (Compound-member/समासाङ्ग)
• Type: Noun
• Root: स्नेह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रातिपदिक (समासपूर्वपद); 'fat/oil/ghee'

• आक्तम्: smeared
• आक्तम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अञ्ज् (धातु) → आक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; 'smeared/anointed'

• स्नेहाक्तम्: smeared with fat/oil
• स्नेहाक्तम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्नेह + आक्त (प्रातिपदिकौ)
• Form: तत्पुरुष-समास (स्नेहेन आक्तम्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; 'smeared with fat/oil'

• चिर: long
• चिर: Sambandha (Compound-member/समासाङ्ग)
• Type: Adjective
• Root: चिर (प्रातिपदिक/अव्ययार्थ)
• Form: प्रातिपदिक (समासपूर्वपद); 'long (time)'

• संभृतम्: stored/kept
• संभृतम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम्+भृ (धातु) → संभृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; 'stored/kept'

• चिरसंभृतम्: kept long
• चिरसंभृतम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: चिर + संभृत (प्रातिपदिकौ)
• Form: तत्पुरुष-समास (चिरं संभृतम्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; 'kept for a long time'

Speaker

Lord Viṣṇu (teaching Garuḍa)

Philosophical Teaching

Concept: Food is shaped by its source and condition; one should avoid impure sources and stale/overstored foods.

Vedantic Theme: Āhāra as subtle influence on mind (sattva vs tamas); ethical sourcing supports inner clarity.

Application: Be mindful of who provides food and how it is stored; avoid greasy, long-stored, or overnight food; prioritize fresh, cleanly prepared meals.

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bibhatsa

Geographic Context

Type: market/household exchange implied

Cross References

Related Themes: Garuda Purana 1.96 (source-based and condition-based prohibitions)

FAQs

What is the importance of food purity in the Garuda Purana?

This verse treats food as a carrier of influence (doṣa/saṅga): the source of the food and its condition (stale, greasy, long-stored) can impair purity and thus is discouraged for a dhārmic life.

How does this verse explain the path of the soul?

Indirectly: by emphasizing ācāra (right conduct) through disciplined eating, it supports sattva and ethical living, which the Garuḍa Purāṇa repeatedly links with favorable karmic outcomes after death.

Practical application of this wisdom today?

Prefer fresh, clean food from trustworthy sources; avoid questionable food sources and stale/over-processed or overly greasy foods—especially when observing vows, rituals, or maintaining personal discipline.