Home›Garuda Purana›Brahma Khanda›Adhyaya 69›Shloka 22
←Previous Verse
Next Verse→

Shloka 22

मुक्ता-उत्पत्ति-भेदाः, मूल्य-मान-निर्णयः, शोधन-परीक्षा-लक्षणानि

Pearl Sources, Valuation, Refinement, and Identification

Devanagari script

तच्छुक्तिमत्सु स्थितिमाप बीजमासन्पुराप्यन्यभवानि यानि / यस्मिन्प्रदेशे ऽम्बुनिधौ पपात सुचारुमुक्तामणिरत्नबीजम् / तस्मिन्पयस्तोयधरावकीर्णं शुक्तौ स्थितं मौक्तिकतामवाप

Transliteration

tacchuktimatsu sthitimāpa bījamāsanpurāpyanyabhavāni yāni / yasminpradeśe 'mbunidhau papāta sucārumuktāmaṇiratnabījam / tasminpayastoyadharāvakīrṇaṃ śuktau sthitaṃ mauktikatāmavāpa

Translation

‘Hạt giống’ ấy—xưa kia từng hiện hữu dưới những hình thái khác trong các trạng thái trở thành—đã an trú trong loài hàu. Tại vùng biển nơi hạt giống đẹp đẽ của bảo châu ngọc trai rơi xuống, được thấm đẫm bởi dòng nước trắng như sữa và nằm trong vỏ, nó đạt đến thân phận ngọc trai.

Word by Word
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; सर्वनाम
शुक्तिमत्सुin the oysters/shells
शुक्तिमत्सु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootशुक्तिमत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन; ‘शुक्ति-युक्तेषु’ (in oysters/shells)
स्थितिम्a state/position
स्थितिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्थिति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
आपattained
आप:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआप् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
बीजम्seed
बीजम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबीज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
आसन्were
आसन्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन
पुराformerly
पुरा:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (adverb of time: formerly)
अपिalso, even
अपि:
Sambandha/Emphasis (Nipata/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle: also/even)
अन्यभवानिother existences/forms
अन्यभवानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक) + भव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; कर्मधारय (अन्यानि भवानि)
यानिwhich
यानि:
Anuyogi (Relative/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
यस्मिन्in which
यस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; सम्बन्धक (relative)
प्रदेशेin the region/place
प्रदेशे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रदेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
अम्बुनिधौin the ocean
अम्बुनिधौ:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअम्बुनिधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (अम्बूनां निधिः)
पपातfell
पपात:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपत् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
सुचारुvery beautiful
सुचारु:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु (अव्यय-पूर्वपद) + चारु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्मधारय (अतिचारु)
मुक्तामणिरत्नबीजम्the seed of pearls, gems, and jewels
मुक्तामणिरत्नबीजम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमुक्ता (प्रातिपदिक) + मणि (प्रातिपदिक) + रत्न (प्रातिपदिक) + बीज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; समाहार-द्वन्द्व (मुक्ता-मणि-रत्नानां बीजम्)
तस्मिन्in that
तस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
पयस्water
पयस्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootपयस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; (समासपूर्वपद)
तोयधराcloud (water-bearer)
तोयधरा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतोय (प्रातिपदिक) + धरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; तत्पुरुष (तोयं धरति) = मेघः (cloud)
अवकीर्णम्scattered, poured down
अवकीर्णम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअव + कीर्ण (कृदन्त-प्रातिपदिक; √कॄ ‘to scatter’)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; विशेषण
शुक्तौin the oyster-shell
शुक्तौ:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootशुक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
स्थितम्situated, staying
स्थितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) → स्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; विशेषण
मौक्तिकताम्pearl-ness; the state of being a pearl
मौक्तिकताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमौक्तिकता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; भाववाचक
अवापobtained, became
अवाप:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअव + आप् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
Speaker

Lord Vishnu (in dialogue with Garuda/Vinata-putra)

Philosophical Teaching

Concept: Continuity of ‘seed’ through prior states of becoming (bhava) and its maturation under conditions—an image for saṃskāra and fruition.

Vedantic Theme: Saṃsāra-bīja and pariṇāma: latent potential manifests when proper upādhi/conditions arise; also hints at subtle continuity beyond visible change.

Application: Attend to conditions that mature latent virtues: steady practice, right environment, and purity; recognize long arcs of causality behind present outcomes.

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Geographic Context

Type: oceanic/coastal

Cross References

Related Themes: Garuda Purana 1.69.21 (milky essence); Garuda Purana 1.69.24 (pearl production locales and qualities)

FAQs

This verse uses bīja as the underlying cause that persists through prior states and later matures into a new form—illustrating how latent causes (like karma/saṁskāra) can ripen when conditions are suitable.

By analogy: just as a ‘seed’ attains a new state (pearl) after falling into the ocean and settling in an oyster under proper conditions, the soul’s tendencies from prior births can fructify into specific experiences and embodiments when supportive conditions arise.

Treat present choices as “seed-planting”: cultivate sattvic habits and dharmic actions, because what is repeatedly formed within will later mature into lived outcomes.

←Previous Verse
Next Verse→