Shloka 14

Dṛṣṭānta on Siddhi: Pitṛ-Procedure, Non-Delusion, and Vyākaraṇa Classifications

Devanagari script

देवाग्निसखिपत्यंशुक्रोष्टुस्वायम्भुवः पिता / ना प्रशस्ताश्चरा गौर्ग्लौरबजन्ताश्च पुंस्यपि

Transliteration

devāgnisakhipatyaṃśukroṣṭusvāyambhuvaḥ pitā / nā praśastāścarā gaurglaurabajantāśca puṃsyapi

Translation

Người cha được nói là thuộc về (dòng hay tính chất của) chư Thiên, Agni, bằng hữu, bậc chủ hộ (người che chở), Śukra, Uṣṭu và Svāyambhuva. Nhưng con bò lang thang không được xem là cát tường; và đối với người đàn ông cũng vậy, sự phiêu bạt bất định và tâm trí xao động không được ca ngợi.

Word by Word

• देवाग्निसखिपत्यम्: (words like) deva, agni, friend, husband (as a set)
• देवाग्निसखिपत्यम्: Example (उदाहरण)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक) + अग्नि (प्रातिपदिक) + सखि (प्रातिपदिक) + पत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः; एकवचनम्; प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः (Nom./Acc. singular); इतरेतर-द्वन्द्वः (देवश्च अग्निश्च सखिश्च पतिश्च)

• शुक्रोष्टु: (words like) Śukra and camel
• शुक्रोष्टु: Example (उदाहरण)
• Type: Noun
• Root: शुक्र (प्रातिपदिक) + उष्ट्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः; एकवचनम्; प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः (Nom./Acc. singular); इतरेतर-द्वन्द्वः (शुक्रश्च उष्ट्रश्च)

• स्वायम्भुवः: Svāyambhuva (self-born)
• स्वायम्भुवः: Example (उदाहरण)
• Type: Noun
• Root: स्वयम् (अव्यय) + भुव (भू धातु; कृदन्त-आधार)
• Form: पुंलिङ्गः; एकवचनम्; प्रथमा-विभक्तिः (Nominative singular); उपपद-तत्पुरुषः (स्वयम्भू इति)

• पिता: father
• पिता: Example (उदाहरण)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः; एकवचनम्; प्रथमा-विभक्तिः (Nominative singular)

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्ययम् (negation particle)

• प्रशस्ताः: praised/approved
• प्रशस्ताः: Predicate (विधेय)
• Type: Adjective
• Root: प्र-शंस् (धातु) → प्रशस्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्तः (PPP used adjectivally); पुंलिङ्गः; प्रथमा-विभक्तिः; बहुवचनम् (Nominative plural)

• चराः: moving beings
• चराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: चर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः; प्रथमा-विभक्तिः; बहुवचनम् (Nominative plural)

• गौः: cow
• गौः: Example (उदाहरण)
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः; एकवचनम्; प्रथमा-विभक्तिः (Nominative singular)

• ग्लौः: glau (a rare word-form)
• ग्लौः: Example (उदाहरण)
• Type: Noun
• Root: ग्लौ (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः; एकवचनम्; प्रथमा-विभक्तिः (Nominative singular); दुर्लभ-शब्दः

• अबजन्ताः: worshipping/serving
• अबजन्ताः: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: अभि-भज् (धातु) → अबजन्त (कृदन्त/प्रयोगभेद)
• Form: वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्तः (Present active participle); पुंलिङ्गः; प्रथमा-विभक्तिः; बहुवचनम् (Nominative plural); पाठभेदे ‘अभजन्तः/अबजन्ताः’

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्ययम् (conjunction)

• पुंसि: in the masculine (gender)
• पुंसि: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पुंस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः; एकवचनम्; सप्तमी-विभक्तिः (Locative singular)

• अपि: also/even
• अपि: Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; अप्यर्थक/समुच्चयार्थक (particle: also/even)

Speaker

Lord Viṣṇu (in discourse to Garuḍa)

Philosophical Teaching

Concept: Certain epithets/relations are stated regarding ‘father’; wandering/restless behavior (and a roaming cow) is not praised as auspicious—valuing steadiness and propriety.

Vedantic Theme: Ethical purification (citta-śuddhi) through regulated conduct; sattvic stability over rajas-driven restlessness.

Application: Prefer steadiness, reliability, and purposeful movement over fickle roaming; cultivate stable habits and responsibilities in family and social roles.

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: vira

Cross References

Related Themes: Garuda Purana ethical/dharma passages on auspicious conduct and household propriety (general internal thematic link)

Characters & Entities

• Devas
• Agni
• Śukra
• Svāyambhuva (Manu)

FAQs

What is the importance of auspicious and inauspicious signs in Garuda Purana?

This verse reflects the text’s dharma-oriented lens: certain traits and behaviors are treated as indicators of harmony or disorder, guiding householders toward stability and auspicious living.

How does this verse explain the path of the soul in Garuda Purana?

Indirectly: by stressing disciplined, praised conduct over restless wandering, it supports the broader Garuda Purana theme that ethical order (dharma) shapes one’s karmic trajectory and post-death outcomes.

Practical application of this wisdom today?

Cultivate steadiness and responsibility in daily life—avoid fickle, aimless habits—and maintain reverence for dharmic duties, as stability is treated as an auspicious foundation for wellbeing.