Shloka 11

Bhaiṣajya-Prayoga: Remedies for Grahaṇī, Jvara, Apasmāra, and Kuṣṭha

with Mantra Applications

गडूचीपद्मकारिष्टधान्याकं रक्तचंन्दनम् / पित्तश्लेष्मज्वरच्छर्दिदाहतृष्णाघ्नमग्निकृत् / ॐ हुं नम इति

gaḍūcīpadmakāriṣṭadhānyākaṃ raktacaṃndanam / pittaśleṣmajvaracchardidāhatṛṣṇāghnamagnikṛt / oṃ huṃ nama iti

Gudūcī, āriṣṭa lên men từ sen, dhānyāka (hạt ngò) và đàn hương đỏ—bài thuốc này làm bừng dậy hỏa tiêu hóa và trừ các chứng do pitta và śleṣman (kapha) gây ra như sốt, nôn, nóng rát và khát quá mức—kèm trì tụng: “Oṃ huṃ namaḥ.”

गडूचीपद्मकारिष्टधान्याकम्a mixture of guḍūcī, padmaka, ariṣṭa, and dhānyāka
गडूचीपद्मकारिष्टधान्याकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगडूची+पद्मक+अरिष्ट+धान्याक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समाहार-द्वन्द्व (gaḍūcī, padmaka, ariṣṭa, dhānyāka—collective)
रक्तचन्दनम्red sandalwood
रक्तचन्दनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरक्त+चन्दन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (रक्तं च तत् चन्दनम्)
पित्तश्लेष्मज्वरच्छर्दिदाहतृष्णाघ्नम्destroying bile/phlegm-fever, vomiting, burning, and thirst
पित्तश्लेष्मज्वरच्छर्दिदाहतृष्णाघ्नम्:
Visheshana (Qualifier of the medicine)
TypeAdjective
Rootपित्त+श्लेष्म+ज्वर+छर्दि+दाह+तृष्णा+घ्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष (पित्त-श्लेष्म-ज्वर-छर्दि-दाह-तृष्णा-घ्न = ‘destroyer of …’)
अग्निकृत्kindling (digestive) fire
अग्निकृत्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootअग्नि+कृत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (अग्निं करोति—kindles digestive fire)
oṃ
:
Mantra (Utterance)
TypeIndeclinable
Rootॐ (अव्यय/मन्त्राक्षर)
Formअव्यय; प्रणव (mantric syllable)
हुंhuṃ
हुं:
Mantra (Utterance)
TypeIndeclinable
Rootहुं (अव्यय/बीज)
Formअव्यय; बीजाक्षर (mantric seed)
नमःsalutation
नमः:
Mantra (Utterance)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावप्राय प्रयोग; निपातवत्; (salutation particle)
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण-समाप्ति (quotative particle)

Lord Vishnu (in instruction to Garuda/Vinata-putra, within the Garuda Purana dialogue frame)

Dosha: Mixed

Concept: Holistic healing: dravya (substance) + mantra (sound) used for restoring balance and agni.

Vedantic Theme: Śabda as a force shaping mind and prāṇa; harmony of body-mind supports sattva and spiritual practice.

Application: Use gudūcī, padma-āriṣṭa, dhānyāka, and rakta-candana as a formulation for pitta/kapha disorders, accompanied by the mantra ‘oṃ huṃ namaḥ’, under qualified supervision.

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Related Themes: Garuda Purana 1.183 (mantra-tagged remedies; transition from purely herbal to herb+mantra)

V
Vishnu
G
Garuda

FAQs

This verse preserves a traditional therapeutic combination and links it with a short mantra, presenting healing as both medicinal (dravyas) and sacred (mantra) practice.

It does not directly describe the after-death journey; instead, it supports dharma by maintaining bodily health through remedies, which enables proper ritual life and spiritual practice.

It highlights a holistic approach—use appropriate herbal supports for pitta/kapha-type symptoms and accompany actions with mindful, devotional remembrance (mantra).