Shloka 2

Vishnu-sahasranāma-style Japa: Vishnu as Cosmic Cause and Inner Self

Antaryāmin

Devanagari script

हरिरुवाच / परेश्वरं परं ब्रह्म परमात्मानमव्ययम् / विष्णुं नामसहस्रेण स्तुवन्मुक्तो भवेन्नरः

Transliteration

hariruvāca / pareśvaraṃ paraṃ brahma paramātmānamavyayam / viṣṇuṃ nāmasahasreṇa stuvanmukto bhavennaraḥ

Translation

Hari đáp: Người nào tán dương Viṣṇu—Đấng Tối Thượng, Phạm Thiên tối thượng, Tự Ngã tối thượng bất hoại—bằng cách tụng niệm một ngàn danh hiệu, người ấy sẽ được giải thoát.

Word by Word

• हरिः: Hari (Viṣṇu)
• हरिः: Karta (Speaker/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• पर-ईश्वरम्: the supreme Lord
• पर-ईश्वरम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पर (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय (परः ईश्वरः)

• परम्: supreme
• परम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (ब्रह्म इति)

• ब्रह्म: Brahman
• ब्रह्म: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• परम-आत्मानम्: the supreme Self
• परम-आत्मानम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: परम (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय (परमः आत्मा)

• अव्ययम्: imperishable
• अव्ययम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अ (नञ्) + व्यय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (परमात्मानम् इति)

• विष्णुम्: Viṣṇu
• विष्णुम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• नाम-सहस्रेण: with the thousand names
• नाम-सहस्रेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: नामन् (प्रातिपदिक) + सहस्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (नाम्नां सहस्रम्)

• स्तुवन्: praising
• स्तुवन्: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: स्तु (धातु) + शतृ → स्तुवन्त् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कृदन्त (present active participle)

• मुक्तः: liberated
• मुक्तः: Karta (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: मुच् (धातु) + क्त → मुक्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त

• भवेत्: would become
• भवेत्: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Speaker

Lord Vishnu (Hari)

Philosophical Teaching

Concept: Stuti via Vishnu-sahasranāma grants mukti; Vishnu identified as supreme Brahman and imperishable Self.

Vedantic Theme: Bhakti as direct soteriology; saguna-upāsanā culminating in moksha; Vishnu as Brahman (theistic Vedānta compatibility).

Application: Regular recitation of Vishnu-sahasranāma with understanding of meanings; integrate nāma-smaraṇa into daily life, especially at liminal times (dawn/dusk).

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Cross References

Related Themes: Garuda Purana 1.14.12 (continuous recitation leads to Vishnuloka); Garuda Purana 1.15.1 (question on japa answered here)

Characters & Entities

• Vishnu
• Brahman
• Paramatma

FAQs

What is the importance of Vishnu Sahasranama in the Garuda Purana?

This verse states that praising Vishnu through the thousand names is a direct means to liberation, presenting nāma-stuti as a powerful bhakti-based practice.

How does this verse explain the path of the soul?

It emphasizes moksha through devotion and remembrance of the Supreme (Vishnu as Parabrahman/Paramatma), implying release from bondage rather than continued post-death wandering.

Practical application of this wisdom today?

Regular recitation or mindful chanting of Vishnu Sahasranama with understanding and reverence is presented as a simple, accessible discipline oriented toward inner purification and liberation.