Previous Verse
Next Verse

Shloka 28

अगम्यागमन-निष्कृति-निर्णयः

Expiations for Forbidden Sexual Relations

सर्वात्मको वासुदेवः पुरुषस्तु पुरातनः / इयं हि मूलप्रकृतिर्लक्ष्मीः सर्वजगत्प्रसूः

sarvātmako vāsudevaḥ puruṣastu purātanaḥ / iyaṃ hi mūlaprakṛtirlakṣmīḥ sarvajagatprasūḥ

Vāsudeva là Purusha cổ xưa, Đấng thấm nhuần mọi tự ngã. Còn Lakṣmī này chính là Prakṛti căn nguyên, Mẹ sinh ra toàn thể thế gian.

सर्व-आत्मकःall-pervading; of the nature of all
सर्व-आत्मकः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + आत्मक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); समासः—तत्पुरुषः: सर्व-आत्मक = 'whose self is all / all-pervading'
वासुदेवःVāsudeva
वासुदेवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवासुदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
पुरुषःthe Person (Puruṣa)
पुरुषः:
Apposition (समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootपुरुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
तुindeed; but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (Indeclinable), विरोध/विशेषार्थक (contrastive/emphatic particle)
पुरातनःancient; primeval
पुरातनः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुरातन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
इयम्this (she)
इयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
हिindeed; for
हि:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय (Indeclinable), हेत्वर्थक/निश्चयार्थक (causal/emphatic particle)
मूल-प्रकृतिःthe root Prakṛti
मूल-प्रकृतिः:
Samānādhikaraṇa (समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootमूल (प्रातिपदिक) + प्रकृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); समासः—कर्मधारयः: मूल-प्रकृति = 'the root nature'
लक्ष्मीःLakṣmī
लक्ष्मीः:
Samānādhikaraṇa (समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootलक्ष्मी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
सर्व-जगत्-प्रसूःmother/producer of all worlds
सर्व-जगत्-प्रसूः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + जगत् (प्रातिपदिक) + प्रसू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); समासः—तत्पुरुषः: सर्व-जगत्-प्रसू = 'producer/mother of all the world(s)'