Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

Pratisarga-pravartana (How Re-Creation Proceeds) / पुनःसर्ग-प्रवर्तन

विकारैः प्रतिसंसृष्टो गुणः साम्येन वर्त्तते / प्रधानं पुरुषाणां च साधर्म्येणैव तिष्ठति

vikāraiḥ pratisaṃsṛṣṭo guṇaḥ sāmyena varttate / pradhānaṃ puruṣāṇāṃ ca sādharmyeṇaiva tiṣṭhati

Guna hòa lẫn với các biến đổi vẫn vận hành trong thế cân bằng. Pradhana và các Purusha cũng tồn tại nhờ sự đồng tính chất ấy.

vikāraiḥby modifications/transformations
vikāraiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootvikāra (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (तृतीया), Plural (बहुवचन)
pratisaṃsṛṣṭaḥintermixed/combined
pratisaṃsṛṣṭaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootprati+saṃ+√sṛj/√sṛṣ (धातु) + क्त (क्त-प्रत्यय)
FormKridanta past passive participle (क्त), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा), Singular (एकवचन)
guṇaḥquality (guṇa)
guṇaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootguṇa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा), Singular (एकवचन)
sāmyenaby equilibrium, by sameness
sāmyena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootsāmya (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Instrumental (तृतीया), Singular (एकवचन)
varttateexists, proceeds, functions
varttate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vṛt (धातु)
FormLaṭ-lakāra (लट्, present), Ātmanepada (आत्मनेपद), Prathama-puruṣa (प्रथमपुरुष), Ekavacana (एकवचन)
pradhānamPradhāna (primordial matter)
pradhānam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpradhāna (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative/Accusative (प्रथमा/द्वितीया), Singular (एकवचन)
puruṣāṇāmof the persons (puruṣas)
puruṣāṇām:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootpuruṣa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (षष्ठी), Plural (बहुवचन)
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), conjunction (समुच्चय)
sādharmyeṇaby similarity, by having the same nature
sādharmyeṇa:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootsādharmya (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Instrumental (तृतीया), Singular (एकवचन)
evaindeed, only
eva:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), emphatic particle (निपात)
tiṣṭhatistands, remains
tiṣṭhati:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√sthā (धातु)
FormLaṭ-lakāra (लट्, present), Parasmaipada (परस्मैपद), Prathama-puruṣa (प्रथमपुरुष), Ekavacana (एकवचन)