Shloka 44
ललितोपाख्याने मन्त्रतारतम्यकथनम्
Hierarchy of Mantras in the Lalitopākhyāna
Devanagari script
औन्नत्ये मेरुतुल्यः स्याद्गांभीर्येण महार्णवः / क्षणात्क्षोभकरो मूर्त्या ग्रामपल्लीपुरादिषु
Transliteration
aunnatye merutulyaḥ syādgāṃbhīryeṇa mahārṇavaḥ / kṣaṇātkṣobhakaro mūrtyā grāmapallīpurādiṣu
Translation
Về tầm vóc, Ngài sánh núi Meru; về chiều sâu, Ngài như đại dương. Chỉ trong khoảnh khắc, với thân tướng của mình, Ngài có thể làm chấn động làng mạc, thôn ấp, thành thị và các nơi khác.
Word by Word
औन्नत्येin loftiness/elevation
औन्नत्ये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootऔन्नत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण (locative of respect)
मेरु-तुल्यःequal to Meru
मेरु-तुल्यः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमेरु (प्रातिपदिक) + तुल्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; उपमान-सम्बन्धे षष्ठी-तत्पुरुष (मेरोः तुल्यः)
स्यात्would be/is to be
स्यात्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
गाम्भीर्येणby/with depth
गाम्भीर्येण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootगाम्भीर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; करण (instrumental of respect)
महा-अर्णवःa great ocean
महा-अर्णवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + अर्णव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्मधारय (महान् अर्णवः)
क्षणात्in an instant/from a moment
क्षणात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootक्षण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; अपादान (ablative: from/in a moment)
क्षोभ-करःcausing agitation
क्षोभ-करः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootक्षोभ (प्रातिपदिक) + कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (क्षोभं करोति इति)
मूर्त्याby (his) form
मूर्त्या:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमूर्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; करण (instrumental: by form/appearance)
ग्राम-पल्ली-पुर-आदिषुin villages, hamlets, towns, etc.
ग्राम-पल्ली-पुर-आदिषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootग्राम (प्रातिपदिक) + पल्ली (प्रातिपदिक) + पुर (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन; समाहार-द्वन्द्व (ग्रामाश्च पल्ल्यश्च पुराणि च) + 'आदि' (etc.)