Shloka 42
श्रीनगर-त्रिपुरा-सप्तकक्षा-पालकदेवताप्रकाशनम्
Revelation of the Guardian Deities of Śrīnagara-Tripurā’s Seven Enclosures
Devanagari script
तन्मध्यकक्षाभूमिश्च नीलरत्नमयी मुने / तत्र नद्यश्च मधुराः सरांसि शिशिराणि च / नानाविधानि भोग्यानि वस्तूनि सरसान्यपि
Transliteration
tanmadhyakakṣābhūmiśca nīlaratnamayī mune / tatra nadyaśca madhurāḥ sarāṃsi śiśirāṇi ca / nānāvidhāni bhogyāni vastūni sarasānyapi
Translation
Này hiền giả, nền đất ở gian giữa ấy toàn bằng bảo ngọc xanh; nơi đó có những dòng sông ngọt lành, các hồ nước mát lạnh, cùng muôn vật thọ dụng đa dạng, tươi ngon và đầy hương vị.
Word by Word
tat-madhya-kakṣā-bhūmiḥthe ground/floor of its central chamber
tat-madhya-kakṣā-bhūmiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottat + madhya + kakṣā + bhūmi (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular; समासः—तत्पुरुषः (तस्य मध्यकक्षायाः भूमिः)
caand
ca:
Samuccaya-dyotaka (समुच्चय-द्योतक)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक-अव्यय)
nīla-ratna-mayīmade of blue gems
nīla-ratna-mayī:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootnīla + ratna + mayī (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular; समासः—तत्पुरुषः (नीलरत्नमयी = made of blue gems)
muneO sage
mune:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmuni (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Vocative (8th/सम्बोधन), Singular
tatrathere
tatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
FormAdverb of place (देशवाचक-अव्यय)
nadyaḥrivers
nadyaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootnadī (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)
caand
ca:
Samuccaya-dyotaka (समुच्चय-द्योतक)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक-अव्यय)
madhurāḥsweet
madhurāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmadhura (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural; agrees with nadyaḥ
sarāṃsilakes
sarāṃsi:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsaras (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural
śiśirāṇicool
śiśirāṇi:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśiśira (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural; agrees with sarāṃsi
caand
ca:
Samuccaya-dyotaka (समुच्चय-द्योतक)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक-अव्यय)
nānā-vidhāniof various kinds
nānā-vidhāni:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootnānā + vidha (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural; समासः—कर्मधारयः (नानाविधानि = of many kinds)
bhogyānienjoyable
bhogyāni:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootbhogya (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural; qualifies vastūni
vastūnithings; objects
vastūni:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvastu (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural
sarasānijuicy; delightful
sarasāni:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarasa (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural; qualifies vastūni
apialso
api:
Sambandha/Avadhāraṇa-dyotaka (सम्बन्ध/अवधारण-द्योतक)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
FormParticle (निपात), additive/emphatic