Shloka 79
विषङ्गपलायनम् (Viṣaṅga-palāyanam) — Aftermath of the First Battle Day
Devanagari script
क्रीडा ममैषा हन्तव्या न भवत्या निवारणैः / अहं हि वालिका नित्यं क्रीडनेष्वनुरागिणी
Transliteration
krīḍā mamaiṣā hantavyā na bhavatyā nivāraṇaiḥ / ahaṃ hi vālikā nityaṃ krīḍaneṣvanurāgiṇī
Translation
Cuộc vui này là cuộc vui của ta, nàng chớ dùng lời ngăn cản mà dập tắt. Ta chính là Vālikā, muôn đời say mến những trò chơi.
Word by Word
क्रीडाplay, sport
क्रीडा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootक्रीडा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
ममof me, my
मम:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)
एषाthis (she/this one)
एषा:
Visheshya (विशेष्य/that which is qualified)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
हन्तव्याshould be killed
हन्तव्या:
Vidheya (विधेय/predicate)
TypeVerb
Rootहन् (धातु) + तव्यत् (कृत्-प्रत्यय)
Formकृदन्त (Gerundive/तव्यत्), स्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); विधेय-भावः (predicate: ‘to be killed/should be killed’)
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध/negation marker)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negative particle)
भवत्याby you (lady)
भवत्या:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootभवत् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
निवारणैःby preventions, by restraints
निवारणैः:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootनिवारण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural)
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle; emphasis/indeed)
वालिकाa girl, child
वालिका:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeNoun
Rootवालिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
नित्यम्always
नित्यम्:
Adhikarana (अधिकरण/temporal)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverbial accusative)
क्रीडनेषुin games, in play
क्रीडनेषु:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootक्रीडन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), बहुवचन (Plural)
अनुरागिणीfond, attached
अनुरागिणी:
Visheshana (विशेषण/Qualifier of ‘अहम्’)
TypeAdjective
Rootअनुरागिन् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)