Shloka 50
दुर्मद-कुरण्ड-वधः (The Slaying of Durmada and Kuraṇḍa) — Lalitopākhyāna Battle Continuation
Devanagari script
शतमक्षौहिणीनां च निपपातैकहेलया / सर्पिणी च दुराचारा बहुमायापरिग्रहा
Transliteration
śatamakṣauhiṇīnāṃ ca nipapātaikahelayā / sarpiṇī ca durācārā bahumāyāparigrahā
Translation
Chỉ bằng một trò đùa, nàng đã làm sụp đổ trăm đạo quân akṣauhiṇī. Nữ xà ấy hạnh kiểm tà vạy, ôm giữ vô số huyễn thuật (māyā).
Word by Word
śatamhundred
śatam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśata (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; संख्याविशेषण (numeral adjective)
akṣauhiṇīnāmof armies (akṣauhiṇīs)
akṣauhiṇīnām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootakṣauhiṇī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/genitive), बहुवचन
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
nipapātafell down / swooped down
nipapāta:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootni√pat (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
eka-helayāwith a single effortless motion
eka-helayā:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeIndeclinable
Rooteka (प्रातिपदिक) + helā (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावसमास; helā-शब्दः स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/instrumental), एकवचन; अव्ययवत् प्रयोगः (adverbial-instrumental: 'with a single ease')
sarpiṇīthe serpent-woman (Sarpiṇī)
sarpiṇī:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootsarpiṇī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/nominative), एकवचन
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
durācārāof wicked conduct
durācārā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdurācāra (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/nominative), एकवचन; विशेषण (qualifying sarpiṇī)
bahu-māyā-parigrahāpossessing many magical powers/illusions
bahu-māyā-parigrahā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootbahu (प्रातिपदिक) + māyā (प्रातिपदिक) + parigraha (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास (बहु + māyā-parigraha); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/nominative), एकवचन; विशेषण (qualifying sarpiṇī)