Shloka 69
Bhaṇḍāsurāhaṅkāra
The Mustering of the Daitya Forces and the Roar of War
Devanagari script
कथं सा दुष्टवनिता दुर्मदं बलशालिनम् / निपातितवती युद्धे कष्ट एव विधेः क्रमः
Transliteration
kathaṃ sā duṣṭavanitā durmadaṃ balaśālinam / nipātitavatī yuddhe kaṣṭa eva vidheḥ kramaḥ
Translation
Làm sao người đàn bà độc ác ấy lại có thể quật ngã kẻ cường tráng, ngông cuồng trong chiến trận? Thật nghiệt ngã thay—đó chính là trật tự của số mệnh.
Word by Word
कथम्how
कथम्:
सम्बन्ध (Interrogative modifier/प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्न-अव्ययम् (interrogative adverb)
साshe
सा:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; सर्वनाम
दुष्टवनिताthe wicked woman
दुष्टवनिता:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदुष्ट (प्रातिपदिक) + वनिता (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयः (दुष्टा वनिता), स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्
दुर्मदम्arrogant
दुर्मदम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootदुर्मद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्; विशेषणम्
बलशालिनम्strong, mighty
बलशालिनम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootबल (प्रातिपदिक) + शालिन् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषः (बलस्य शालिन् = possessing strength), पुंलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्; विशेषणम्
निपातितवतीbrought down, felled
निपातितवती:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनि + पत् (धातु) + णिच् + क्तवतु (कृदन्त)
Formक्तवतु-प्रत्ययान्तः (Perfect participle used as finite: ‘has caused to fall’), स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; कर्तरि प्रयोगः
युद्धेin battle
युद्धे:
अधिकरण (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, सप्तमी (Locative), एकवचनम्
कष्टःhard, grievous
कष्टः:
कर्तृसम्बन्धी विशेषण (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकष्ट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; विशेषणम्
एवindeed, surely
एव:
सम्बन्ध (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिश्चय/अवधारण-अव्ययम् (emphatic particle)
विधेःof fate, of destiny
विधेः:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, षष्ठी (Genitive/सम्बन्ध), एकवचनम्
क्रमःcourse, order
क्रमः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्