Shloka 92
Śūnyaka-nagara Utpāta-varṇanam (Portents in the City of Śūnyaka) — Lalitāyāḥ Yātrā-śravaṇāt Bhaṇḍāsura-purālaye Kṣobhaḥ
Devanagari script
नाशयिष्यन्ति समरे प्रोद्धतानमराधमान् / ये केचित्कुपिता युद्धे सहस्राक्षौहिणी वराः / भस्मशेषा भवेयुस्तै हा हन्त किमुताबला
Transliteration
nāśayiṣyanti samare proddhatānamarādhamān / ye kecitkupitā yuddhe sahasrākṣauhiṇī varāḥ / bhasmaśeṣā bhaveyustai hā hanta kimutābalā
Translation
Họ sẽ tiêu diệt trên chiến địa những chư thiên hèn kém mà kiêu ngạo. Bất cứ ai nổi giận trong chiến trận, dù có đến ngàn đạo quân akṣauhiṇī tinh nhuệ, cũng sẽ chỉ còn tro bụi dưới tay họ—huống chi kẻ yếu ớt!
Word by Word
नाशयिष्यन्तिthey will destroy
नाशयिष्यन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√नश् (धातु) caus. नाशय (धातु-प्रयोग)
Formलृट्-लकार (Simple Future), प्रथम-पुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपदम्
समरेin battle
समरे:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootसमर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन
प्रोद्धतान्arrogant
प्रोद्धतान्:
Karma (कर्म/Object-qualifier)
TypeAdjective
Rootप्र + उद् + √धा/धि? (धातु) → प्रोद्धत (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त; ‘over-arrogant/insolent’
अमराधमान्the lowest among the immortals
अमराधमान्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootअमराधम (प्रातिपदिक) < अमर + अधम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; तत्पुरुषः (amarāṇām adhamaḥ)
येwho
ये:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्ध-प्रत्यय (relative pronoun)
केचित्some
केचित्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चित् (अव्यय-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; अनिश्चित-सर्वनाम (indefinite pronoun)
कुपिताःangered
कुपिताः:
Karta (कर्ता/Subject-qualifier)
TypeAdjective
Root√कुप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; भूतकृदन्त; विशेषणम् (ये केचित्)
युद्धेin war
युद्धे:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
सहस्र-अक्षौहिणी(having) a thousand akṣauhiṇī-armies
सहस्र-अक्षौहिणी:
Karta (कर्ता/Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootसहस्राक्षौहिणी (प्रातिपदिक) < सहस्र + अक्षौहिणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (collective/army); तत्पुरुषः (sahasram akṣauhiṇīnām) = ‘of a thousand akṣauhiṇīs’
वराःexcellent
वराः:
Karta (कर्ता/Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् (ये)
भस्म-शेषाःreduced to ashes (only ash remaining)
भस्म-शेषाः:
Karta (कर्ता/Subject-complement)
TypeAdjective
Rootभस्मशेष (प्रातिपदिक) < भस्मन् + शेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुषः (bhasma eva śeṣaḥ)
भवेयुःwould become
भवेयुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्
तैःby them
तैः:
Karana (करण/Agent-instrument)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), बहुवचन; सर्वनाम
हाalas!
हा:
Sambandha (सम्बन्ध/interjection)
TypeIndeclinable
Rootहा (अव्यय)
Formविस्मय/शोक-उद्गार (interjection)
हन्तindeed!/oh!
हन्त:
Sambandha (सम्बन्ध/interjection)
TypeIndeclinable
Rootहन्त (अव्यय)
Formविस्मय/खेद-उद्गार (interjection/particle)
किम्what
किम्:
Karma (कर्म/idiomatic)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; प्रश्न-सर्वनाम
उतindeed/then
उत:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootउत (अव्यय)
Formविकल्प/समुच्चय-अव्यय (particle: ‘or/indeed’)
अबलाःweak
अबलाः:
Karta (कर्ता/Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootअबल (प्रातिपदिक) < अ + बल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् (implicit ‘ते’)