Shloka 48
Śūnyaka-nagara Utpāta-varṇanam (Portents in the City of Śūnyaka) — Lalitāyāḥ Yātrā-śravaṇāt Bhaṇḍāsura-purālaye Kṣobhaḥ
Devanagari script
विषङ्गस्तु महासत्त्वो विचारज्ञो विचक्षणः / इदमाह महादैत्यमग्रजन्मानमुद्धतम्
Transliteration
viṣaṅgastu mahāsattvo vicārajño vicakṣaṇaḥ / idamāha mahādaityamagrajanmānamuddhatam
Translation
Viṣaṅga, bậc đại hùng, am tường suy xét, sáng suốt tinh anh, đã nói lời này với Đại Daitya Agrajanmā đang ngạo mạn.
Word by Word
विषङ्गःViṣaṅga (name)
विषङ्गः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविषङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; emphasis/contrast particle
महा-सत्त्वःgreat-souled
महा-सत्त्वः:
Karta-विशेषण (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + सत्त्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मधारय: ‘महच्च तत् सत्त्वम्’ = of great valor/being
विचार-ज्ञःknowing in counsel
विचार-ज्ञः:
Karta-विशेषण (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootविचार (प्रातिपदिक) + ज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुष: ‘विचारे ज्ञः’ = skilled in deliberation
विचक्षणःdiscerning
विचक्षणः:
Karta-विशेषण (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootविचक्षण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
इदम्this
इदम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; object of speech
आहsaid
आह:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√अह्/√ब्रू (धातु; ‘to say’)
Formलिट् (Perfect/परोक्ष), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
महा-दैत्यम्the great demon
महा-दैत्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + दैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्मधारय: ‘महान् दैत्यः’
अग्र-जन्मानम्the elder-born
अग्र-जन्मानम्:
Karma-विशेषण (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootअग्र (प्रातिपदिक) + जन्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुष: ‘अग्रं जन्म यस्य’ = first-born/elder
उद्धतम्arrogant
उद्धतम्:
Karma-विशेषण (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootउद्धत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्मविशेषण