Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

Śūnyaka-nagara Utpāta-varṇanam (Portents in the City of Śūnyaka) — Lalitāyāḥ Yātrā-śravaṇāt Bhaṇḍāsura-purālaye Kṣobhaḥ

शिथिली सवतो जाता घोरपर्णा भयानका / करटैः कटुकालापैर्वलोकि दिवाकरः / आराविषु करोटीनां कोटयश्चापतन्भुवि

śithilī savato jātā ghoraparṇā bhayānakā / karaṭaiḥ kaṭukālāpairvaloki divākaraḥ / ārāviṣu karoṭīnāṃ koṭayaścāpatanbhuvi

Khắp bốn phương đều như rã rời, suy sụp; tán lá ghê rợn trở nên tối sầm, đáng kinh hãi. Mặt trời được thấy qua đàn voi gầm rống những tiếng chát đắng. Trên chiến địa, vô số sọ người—tính đến hàng koṭi—rơi xuống mặt đất.

śithilīloose/slack
śithilī:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootśithilī (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular
savataḥon all sides
savataḥ:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootsavataḥ (अव्यय)
FormAdverb (सर्वतः-प्रायः; ‘from all sides/entirely’)
jātābecame
jātā:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√jan (धातु) → jāta (कृदन्त, क्त)
FormPast participle (क्त), Feminine, Nominative, Singular; used predicatively ‘became/was’
ghora-parṇāterrible-leaved
ghora-parṇā:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootghora (प्रातिपदिक) + parṇa (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; समासः—कर्मधारय ‘having terrible leaves/feathers’
bhayānakāfrightful
bhayānakā:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootbhayānaka (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; agrees with śithilī (subject)
karaṭaiḥby elephants
karaṭaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootkaraṭa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental (3rd/तृतीया), Plural
kaṭu-kālāpaiḥwith harsh clamour
kaṭu-kālāpaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootkaṭu (प्रातिपदिक) + kālāpa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental (3rd/तृतीया), Plural; समासः—कर्मधारय ‘bitter/harsh chatter’
avalokisaw/looked
avaloki:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootava + √lok (धातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular; Parasmaipada; ‘looked/saw’
divākaraḥthe Sun
divākaraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdivākara (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular
ārāviṣuin the cries/howlings
ārāviṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootārāvi (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Locative (7th/सप्तमी), Plural (in -ṣu)
karoṭīnāmof skulls
karoṭīnām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootkaroṭī (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Genitive (6th/षष्ठी), Plural
koṭayaḥmultitudes/crores
koṭayaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkoṭi (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction/particle (समुच्चयार्थक निपात)
apatanfell
apatan:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√pat (धातु)
FormImperfect (लङ्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Plural; Parasmaipada
bhuvion the ground
bhuvi:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootbhūmi/bhuv (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Locative (7th/सप्तमी), Singular