Shloka 1

Śūnyaka-nagara Utpāta-varṇanam (Portents in the City of Śūnyaka) — Lalitāyāḥ Yātrā-śravaṇāt Bhaṇḍāsura-purālaye Kṣobhaḥ

Devanagari script

इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने किरिचक्ररथदेवताप्रकाशनं नाम विंशो ऽध्यायः आकर्ण्य ललितादेव्या यात्रानिगमनिस्वनम् / महान्तं क्षोभमायाता भण्डासुरपुरालयाः

Transliteration

iti śrībrahmāṇḍamahāpurāṇe uttarabhāge hayagrīvāgastyasaṃvāde lalitopākhyāne kiricakrarathadevatāprakāśanaṃ nāma viṃśo 'dhyāyaḥ ākarṇya lalitādevyā yātrānigamanisvanam / mahāntaṃ kṣobhamāyātā bhaṇḍāsurapurālayāḥ

Translation

Như vậy, trong Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa, phần Uttarabhāga, cuộc đối thoại Hayagrīva–Agastya, trong truyện Lalitā, chương thứ hai mươi mang tên “Hiển lộ các thần linh của chiến xa Kiri-cakra”. Nghe tiếng vang báo hiệu cuộc hành trình của Nữ Thần Lalitā đã kết thúc, dân cư thành trì của Bhaṇḍāsura liền dấy lên một cơn chấn động lớn.

Word by Word

• इति: thus
• इति: Vacana-parisamapti (वचन-परिसमाप्ति/Quotation marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: Indeclinable; quotative/closing particle (इति-प्रयोग)

• श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे: in the Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa
• श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे: Adhikarana (अधिकरण/Location)
• Type: Noun
• Root: श्री + ब्रह्माण्ड + महापुराण (प्रातिपदिक)
• Form: Neuter (नपुंसकलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन); multi-member तत्पुरुष compound

• उत्तरभागे: in the latter section
• उत्तरभागे: Adhikarana (अधिकरण/Location)
• Type: Noun
• Root: उत्तरभाग (प्रातिपदिक)
• Form: Masculine (पुंलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन); तत्पुरुष: उत्तरः भागः

• हयग्रीवागस्त्यसंवादे: in the dialogue of Hayagrīva and Agastya
• हयग्रीवागस्त्यसंवादे: Adhikarana (अधिकरण/Context)
• Type: Noun
• Root: हयग्रीव + अगस्त्य + संवाद (प्रातिपदिक)
• Form: Masculine (पुंलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन); द्वन्द्व (itaretara): हयग्रीवश्च अगस्त्यश्च (their dialogue)

• ललितोपाख्याने: in the Lalitā-episode/narrative
• ललितोपाख्याने: Adhikarana (अधिकरण/Context)
• Type: Noun
• Root: ललिता + उपाख्यान (प्रातिपदिक)
• Form: Neuter (नपुंसकलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन); तत्पुरुष: ललितायाः उपाख्यानम्

• किरिचक्ररथदेवताप्रकाशनम्: the revelation of the deities of the Kiricakra chariot
• किरिचक्ररथदेवताप्रकाशनम्: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: किरीचक्र + रथ + देवता + प्रकाशन (प्रातिपदिक)
• Form: Neuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); multi-member तत्पुरुष: (किरीचक्र-रथ)-देवता-प्रकाशनम्

• नाम: named/called
• नाम: Sambandha (सम्बन्ध/Designation)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: Indeclinable; naming particle (नाम-शब्दः)

• विंशः: twentieth
• विंशः: Visheshana (विशेषण/Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: विंश (प्रातिपदिक)
• Form: Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); ordinal sense 'twentieth'

• अध्यायः: chapter
• अध्यायः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: अध्याय (प्रातिपदिक)
• Form: Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)

• आकर्ण्य: having heard
• आकर्ण्य: Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया/Anterior action)
• Type: Verb
• Root: आ + कर्ण् (धातु)
• Form: Absolutive/Gerund (क्त्वा-प्रत्यय; ल्यप्), 'having heard'

• ललितादेव्या: of Goddess Lalitā
• ललितादेव्या: Sambandha (सम्बन्ध/Possessor)
• Type: Noun
• Root: ललितादेवी (प्रातिपदिक)
• Form: Feminine (स्त्रीलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन); कर्मधारय: ललिता एव देवी

• यात्रानिगमनिस्वनम्: the sound of the departure-march
• यात्रानिगमनिस्वनम्: Karma (कर्म/Object of hearing)
• Type: Noun
• Root: यात्रा + निगमन + निस्वन (प्रातिपदिक)
• Form: Masculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); multi-member तत्पुरुष: यात्रायाः निगमनस्य निस्वनः (sound of departure)

• महान्तम्: great
• महान्तम्: Visheshana (विशेषण/Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: Masculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); qualifies क्षोभम्

• क्षोभम्: agitation/commotion
• क्षोभम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: क्षोभ (प्रातिपदिक)
• Form: Masculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)

• आयाताः: came/approached
• आयाताः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Verb
• Root: आ + या (धातु)
• Form: Past active participle (क्त), Feminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); finite sense 'came/arrived'

• भण्डासुरपुरालयाः: the inhabitants of Bhaṇḍāsura’s city
• भण्डासुरपुरालयाः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: भण्डासुर + पुर + आलय (प्रातिपदिक)
• Form: Feminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); तत्पुरुष: भण्डासुरस्य पुरस्य आलयाः (dwellers of the city)