Shloka 14
Daṇḍanāthāviniryāṇa
The Departure/March of Daṇḍanāthā
Devanagari script
किमसौ धक्ष्यति रुषा विश्वमद्यैव पोत्रिणी / किं वा मुसलघातेन भूमिं द्वेधा करिष्यति
Transliteration
kimasau dhakṣyati ruṣā viśvamadyaiva potriṇī / kiṃ vā musalaghātena bhūmiṃ dvedhā kariṣyati
Translation
Ôi Potriṇī! Phải chăng nàng sẽ vì phẫn nộ mà thiêu rụi toàn vũ trụ ngay hôm nay? Hay sẽ giáng chùy mũsala để bổ đôi mặt đất?
Word by Word
किम्what?
किम्:
प्रश्न (Interrogative)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; प्रश्नवाचक
असौthat one (she)
असौ:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअसद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/स्त्री, प्रथमा, एकवचन; दूरतः-सूचक सर्वनाम
धक्ष्यतिwill burn
धक्ष्यति:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√दह् (धातु)
Formलृट् (Simple future/भविष्यत्), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
रुषाwith anger, out of wrath
रुषा:
करण/हेतु (Instrument/cause/करण)
TypeNoun
Rootरुषा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
विश्वम्the whole universe
विश्वम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अद्यtoday, now
अद्य:
काल (Time adjunct/काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
एवindeed, just
एव:
अवधारण (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिश्चय/अवधारण-अव्यय (emphatic particle)
पोत्रिणीthe ploughshare-bearing (goddess)
पोत्रिणी:
कर्ता (Appositional subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपोत्रिन्/पोत्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘ploughshare-bearer’ (epithet)
किम्what?
किम्:
प्रश्न (Interrogative)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; प्रश्नवाचक
वाor
वा:
विकल्प (Alternative marker/विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (disjunctive particle)
मुसलpestle, club
मुसल:
समासाङ्ग (Compound member/समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootमुसल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (समासपूर्वपद)
घातेनby a blow/strike
घातेन:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootघात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (मुसलस्य घातः)
भूमिम्the earth
भूमिम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
द्वेधाinto two parts, in two ways
द्वेधा:
प्रकार (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootद्वेधा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb of manner)
करिष्यतिwill make, will do
करिष्यति:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलृट् (Simple future/भविष्यत्), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्