Shloka 24
Lalitopākhyāna: Devagaṇa-samāgamaḥ and Śrīnagaryāḥ Nirmāṇam
Assembly of Devas; Construction and Splendor of the Divine City
Devanagari script
सापि तं वीक्ष्य तन्वङ्गो मूर्तिंमन्तमिव स्मरम् / मदनाविष्टसर्वाङ्गी स्वात्मरूपममन्यत / अन्योन्यालोकनासक्तौ तावृभौ मदनातुरौ
Transliteration
sāpi taṃ vīkṣya tanvaṅgo mūrtiṃmantamiva smaram / madanāviṣṭasarvāṅgī svātmarūpamamanyata / anyonyālokanāsaktau tāvṛbhau madanāturau
Translation
Nàng cũng nhìn chàng—tựa như Smara, thần Ái dục hiện thân—toàn thân bị Mādana chi phối, ngỡ chàng chính là hình bóng của mình. Cả hai say đắm trong ánh nhìn của nhau, bừng bừng vì tình ái.
Word by Word
साshe
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formनिपात (particle), समुच्चय/अपि-अर्थ
तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; सर्वनाम
वीक्ष्यhaving seen
वीक्ष्य:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√īkṣ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having seen’
तनु-अङ्गःslender-limbed
तनु-अङ्गः:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Roottanu (प्रातिपदिक) + aṅga (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण
मूर्तिमन्तम्embodied
मूर्तिमन्तम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootmūrtimat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण
इवas if
इव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formउपमा-निपात (comparative particle)
स्मरम्Cupid (Smara)
स्मरम्:
Upamāna (उपमान)
TypeNoun
Rootsmara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
मदन-आविष्ट-सर्व-अङ्गीwith all limbs possessed by passion
मदन-आविष्ट-सर्व-अङ्गी:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootmadana (प्रातिपदिक) + āviṣṭa (कृदन्त, √viś/√ā-viś) + sarva (प्रातिपदिक) + aṅgī (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (मदनेन आविष्टा; सर्वाणि अङ्गानि यस्याः/यस्य); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण
स्व-आत्म-रूपम्her own true form
स्व-आत्म-रूपम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsva (प्रातिपदिक) + ātman (प्रातिपदिक) + rūpa (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
अमन्यतshe thought/considered
अमन्यत:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√man (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
अन्योन्य-आलोकन-आसक्तौboth attached to gazing at each other
अन्योन्य-आलोकन-आसक्तौ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootanyonya (प्रातिपदिक) + ālokana (प्रातिपदिक) + āsakta (कृदन्त, √sañj/√asaj)
Formतत्पुरुष-समास; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन; विशेषण (युगल-विषयक)
तौthose two
तौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन; सर्वनाम
उभौboth
उभौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootubha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन; सर्वनाम-विशेष (both)
मदन-आतुरौdistressed by love
मदन-आतुरौ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootmadana (प्रातिपदिक) + ātura (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (मदनेन आतुरौ); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन; विशेषण