Shloka 1
मोहिनी-प्रादुर्भावः (Mohinī’s Manifestation) — Narrative Prelude to the Bhandāsura Cycle
Devanagari script
इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने मोहिनीप्रादुर्भावमलकासुरवधो नाम दशमो ऽध्यायः समाप्तश्चोपोद्धातखण्डः / अगस्त्य उवाच कथं भण्डासुरो जातः कथं वा त्रिपुरांबिका / कथं बभञ्ज तं संख्ये तत्सर्वं वद विस्तरात्
Transliteration
iti śrībrahmāṇḍamahāpurāṇe uttarabhāge hayagrīvāgastyasaṃvāde lalitopākhyāne mohinīprādurbhāvamalakāsuravadho nāma daśamo 'dhyāyaḥ samāptaścopoddhātakhaṇḍaḥ / agastya uvāca kathaṃ bhaṇḍāsuro jātaḥ kathaṃ vā tripurāṃbikā / kathaṃ babhañja taṃ saṃkhye tatsarvaṃ vada vistarāt
Translation
Như vậy, trong Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa, phần Uttara, trong cuộc đối thoại Hayagrīva–Agastya thuộc truyện Lalitā, chương mười mang tên “Sự hiển lộ của Mohinī và việc diệt Malkāsura” đã kết thúc, cùng với phần dẫn nhập. Agastya thưa: Bhaṇḍāsura sinh ra thế nào? Tripurāmbikā ra sao? Trong chiến trận, Ngài đã phá tan hắn thế nào? Xin kể hết tường tận.
Word by Word
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यादि-समाप्तिसूचक (quotative/end marker)
श्रीब्रह्माण्डमहापुराणेin the Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa
श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootश्री+ब्रह्माण्डमहापुराण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; तत्पुरुषः—ब्रह्माण्डं महापुराणम्
उत्तरभागेin the latter part
उत्तरभागे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootउत्तरभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः—उत्तरः भागः
हयग्रीवागस्त्यसंवादेin the dialogue of Hayagrīva and Agastya
हयग्रीवागस्त्यसंवादे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootहयग्रीव+अगस्त्य+संवाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; द्वन्द्वः—हयग्रीवश्च अगस्त्यश्च (their) संवादः
ललितोपाख्यानेin the Lalitā narrative
ललितोपाख्याने:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootललिता+उपाख्यान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः—ललितायाः उपाख्यानम्
मोहिनीप्रादुर्भावमलकासुरवधः(the section titled) ‘The appearance of Mohinī and the slaying of Malakāsura’
मोहिनीप्रादुर्भावमलकासुरवधः:
Karta (कर्ता/title-subject)
TypeNoun
Rootमोहिनी+प्रादुर्भाव+मलकासुर+वध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषसमास-श्रृङ्खला—मोहिन्याः प्रादुर्भावः, मलकासुरस्य वधः (title)
नामnamed
नाम:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; नामार्थक (called/named)
दशमःtenth
दशमः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदशम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
अध्यायःchapter
अध्यायः:
Karta (कर्ता/title-subject)
TypeNoun
Rootअध्याय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
समाप्तःcompleted
समाप्तः:
Kriya (क्रिया/predicate)
TypeVerb
Rootसमाप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; सम्+आप्)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय (predicate adjective)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
उपोद्धातखण्डःthe prologue section
उपोद्धातखण्डः:
Karta (कर्ता/title-subject)
TypeNoun
Rootउपोद्धात+खण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः—उपोद्धातस्य खण्डः
अगस्त्यःAgastya
अगस्त्यः:
Karta (कर्ता/speaker)
TypeNoun
Rootअगस्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
कथम्how
कथम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नवाचक क्रियाविशेषण (interrogative adverb)
भण्डासुरःBhaṇḍāsura
भण्डासुरः:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootभण्डासुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
जातःwas born/arose
जातः:
Kriya (क्रिया/predicate)
TypeVerb
Rootजात (कृदन्त-प्रातिपदिक; जन्)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय
कथम्how
कथम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नवाचक
वाor/and
वा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्पार्थक (or)
त्रिपुराम्बिकाTripurāmbikā
त्रिपुराम्बिका:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootत्रिपुरा+अम्बिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः—त्रिपुरायाः अम्बिका (name/title)
कथम्how
कथम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नवाचक
बभञ्जbroke/destroyed
बभञ्ज:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभञ्ज् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तम्him/that (one)
तम्:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
संख्येin battle
संख्ये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसंख्या/संख्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; ‘संख्ये’ = संग्रामे (in battle)
तत्that
तत्:
Karma (कर्म/object)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (referring to the following)
सर्वम्all
सर्वम्:
Karma (कर्म/object)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
वदtell
वद:
Kriya (क्रिया/command)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative); मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
विस्तरात्in detail
विस्तरात्:
Sambandha (सम्बन्ध/manner)
TypeIndeclinable
Rootविस्तर (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb); ‘विस्तरेण’ (in detail)