Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 50
Amṛta-Manthana and Lalitā’s Mohinī Intervention
Amṛtamanthana-Prasaṅga
Devanagari script
शर्वो ऽपि सर्वतश्चक्षुर्मुहुर्व्यापारयन्क्वचित् / अदृष्टपूर्वमाराममभिरामं व्यलोकयत्
Transliteration
śarvo 'pi sarvataścakṣurmuhurvyāpārayankvacit / adṛṣṭapūrvamārāmamabhirāmaṃ vyalokayat
Translation
Ngay cả Śarva, bậc có mắt nhìn khắp nơi, cũng nhiều lần đảo mắt bốn phương, chiêm ngưỡng khu vườn khả ái chưa từng thấy trước đó.
Word by Word
शर्वःŚarva (Śiva)
शर्वः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपि-कार (particle: ‘also’)
सर्वतः-चक्षुःall-seeing
सर्वतः-चक्षुः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्वतः (अव्यय) + चक्षुस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय: ‘सर्वतः (everywhere) चक्षुः (eye) यस्य’ → ‘all-seeing’; विशेषणम् (qualifying Śarva)
मुहुःagain and again
मुहुः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootमुहुः (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (adverb: repeatedly)
व्यापारयन्moving (his gaze)
व्यापारयन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootवि+आ+पृ (धातु) → व्यापारयत् (कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; परस्मैपदी; ‘moving/turning (his eyes)’
क्वचित्somewhere
क्वचित्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootक्वचित् (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (adverb: somewhere/at times)
अदृष्ट-पूर्वम्never seen before
अदृष्ट-पूर्वम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअदृष्ट (प्रातिपदिक) + पूर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष: ‘अदृष्टं पूर्वं यस्य’ → ‘never seen before’; विशेषणम् (qualifying ‘आरामम्’)
आरामम्garden, grove
आरामम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अभिरामम्delightful
अभिरामम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअभिराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (qualifying ‘आरामम्’)
व्यलोकयत्saw, beheld
व्यलोकयत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि+लोक् (धातु)
Formलङ् (imperfect/past), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्