Shloka 140
Vaṃśānuvārṇana and the Transition to the Fourth (Upasaṃhāra) Pada
Devanagari script
ततस्ते रश्मयः सप्त सूर्यभूताश्चतुर्द्दिशम् / चतुर्लोकमिमं सर्वं दहन्ति शिखिनस्तदा
Transliteration
tataste raśmayaḥ sapta sūryabhūtāścaturddiśam / caturlokamimaṃ sarvaṃ dahanti śikhinastadā
Translation
Rồi bảy tia ấy hóa thành mặt trời, lan khắp bốn phương. Khi ấy, như ngọn lửa, chúng thiêu đốt trọn bốn cõi thế gian.
Word by Word
ततःthen / thereafter
ततः:
Sambandha (सम्बन्ध/temporal)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
तेthose
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
रश्मयःrays
रश्मयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootraśmi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सप्तseven
सप्त:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsapta (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक; qualifying रश्मयः
सूर्य-भूताःbecome suns / sun-like
सूर्य-भूताः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsūrya (प्रातिपदिक) + bhūta (भू-धातु, क्त-कृदन्त as adjective)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘having become suns / sun-like’ qualifying रश्मयः
चतुर्-दिशम्the four directions
चतुर्-दिशम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootcatur (संख्या-प्रातिपदिक) + diś (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; ‘the four directions’ as object of pervading/burning
चतुर्-लोकम्the four worlds
चतुर्-लोकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootcatur (संख्या-प्रातिपदिक) + loka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; ‘the four worlds’
इमम्this
इमम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; demonstrative qualifying लोकम्
सर्वम्entire
सर्वम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; qualifying लोकम्
दहन्तिburn
दहन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदह् (धातु)
Formलट् (present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
शिखिनःflaming ones
शिखिनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśikhin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘flaming ones’ (rays)
तदाat that time
तदा:
Sambandha (सम्बन्ध/temporal)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)