Shloka 116
Vaṃśānuvārṇana and the Transition to the Fourth (Upasaṃhāra) Pada
Devanagari script
एको वैवस्वतश्चैव सावर्णो मनुरुच्यते / रौच्यो भौत्यश्च यौ तौ तु मतौ पौलहभार्गवौ / भौत्यस्यैवाधिपत्ये तु तूर्णं कल्पस्तु पूर्यते
Transliteration
eko vaivasvataścaiva sāvarṇo manurucyate / raucyo bhautyaśca yau tau tu matau paulahabhārgavau / bhautyasyaivādhipatye tu tūrṇaṃ kalpastu pūryate
Translation
Một vị là Vaivasvata và một vị là Sāvarṇa—đều được gọi là Manu. Còn Raucya và Bhautyā thì được xem là Paulaha và Bhārgava. Dưới quyền trị vì của Bhautyā, kiếp (kalpa) này mau chóng viên mãn.
Word by Word
एकःone
एकः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; संख्यावाचक
वैवस्वतःVaivasvata
वैवस्वतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवैवस्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम (Vaivasvata)
चand
च:
Sambandha/Avyaya (सम्बन्ध/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
एवindeed
एव:
Sambandha/Avyaya (सम्बन्ध/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात
सावर्णःSāvarṇa
सावर्णः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसावर्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम (Sāvarṇa)
मनुःManu
मनुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उच्यतेis called
उच्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद, कर्मणि प्रयोग (passive)
रौच्यःRaucya
रौच्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरौच्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम (Raucya)
भौत्यःBhāutya
भौत्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभौत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम (Bhāutya)
चand
च:
Sambandha/Avyaya (सम्बन्ध/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
यौwho (the two)
यौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; सम्बन्धबोधक सर्वनाम (relative)
तौthose two
तौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; निर्देशात्मक सर्वनाम (correlative)
तुbut/and
तु:
Sambandha/Avyaya (सम्बन्ध/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात
मतौare regarded (as)
मतौ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; विशेषण—‘considered/held to be’
पौलहभार्गवौPaulaha and Bhārgava (the two)
पौलहभार्गवौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपौलह (प्रातिपदिक) + भार्गव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (Paulaha and Bhārgava)
भौत्यस्यof Bhāutya
भौत्यस्य:
Shashthi-Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभौत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
एवindeed
एव:
Sambandha/Avyaya (सम्बन्ध/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात
अधिपत्येin the sovereignty
अधिपत्ये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअधिपत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; ‘in the rule/sovereignty’
तुthen
तु:
Sambandha/Avyaya (सम्बन्ध/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात
तूर्णम्quickly
तूर्णम्:
Sambandha/Avyaya (सम्बन्ध/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootतूर्णम् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
कल्पःthe aeon (kalpa)
कल्पः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकल्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तुindeed/then
तु:
Sambandha/Avyaya (सम्बन्ध/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात
पूर्यतेis fulfilled/completed
पूर्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootपॄ (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद, कर्मणि प्रयोग (passive)