Previous Verse
Next Verse

Shloka 23

Mānasasṛṣṭi-varṇana (Account of Mind-born Creation) | मानससृष्टिवर्णनम्

अभिमानात्मकं रुद्रं निर्ममे नीललोहितम् / शिरसोंगिरसं चैव श्रोत्रादत्रिं तथैव च

abhimānātmakaṃ rudraṃ nirmame nīlalohitam / śirasoṃgirasaṃ caiva śrotrādatriṃ tathaiva ca

Ngài tạo ra Rudra mang bản tính ngã mạn, tức Nīlalohita. Từ đỉnh đầu sinh ra Aṅgiras, và từ đôi tai sinh ra Atri, cũng như vậy.

abhimāna-ātmakaṃof the nature of ego/pride
abhimāna-ātmakaṃ:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootabhimāna (प्रातिपदिक) + ātmaka (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka (नपुंसकलिङ्ग), Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Ekavacana (एकवचन); tatpuruṣa: abhimānaḥ ātmā yasya/tad-ātmakaḥ (of the nature of pride/ego)
rudraṃRudra
rudraṃ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootrudra (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Ekavacana (एकवचन)
nirmamecreated/formed
nirmame:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootnir-√mā (धाातु: मा/माङ्)
FormLaṅ (लङ्, imperfect/past), Prathama-puruṣa (3rd/प्रथमपुरुष), Ekavacana (एकवचन); parasmaipada
nīla-lohitaṃblue-and-red (Nīlalohita)
nīla-lohitaṃ:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootnīla (प्रातिपदिक) + lohita (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka (नपुंसकलिङ्ग), Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Ekavacana (एकवचन); dvandva (itaretara): nīlaś ca lohitaś ca
śirasaḥfrom the head
śirasaḥ:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootśiras (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka (नपुंसकलिङ्ग), Pañcamī (5th/पञ्चमी), Ekavacana (एकवचन)
aṅgirasaṃAṅgiras
aṅgirasaṃ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootaṅgiras (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Ekavacana (एकवचन)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamuccaya-nipāta (समुच्चय-निपात, conjunction)
evaindeed/just
eva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormAvadhāraṇa-nipāta (अवधारण-निपात, emphatic particle)
śrotrātfrom the ear
śrotrāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootśrotra (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka (नपुंसकलिङ्ग), Pañcamī (5th/पञ्चमी), Ekavacana (एकवचन)
atriṃAtri
atriṃ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootatri (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Ekavacana (एकवचन)
tathāthus/likewise
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
FormPrakāra-avyaya (प्रकार-अव्यय, adverb: ‘thus/so’)
evaindeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormAvadhāraṇa-nipāta (अवधारण-निपात)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamuccaya-nipāta (समुच्चय-निपात)