Shloka 2
Mānasasṛṣṭi-varṇana (Account of Mind-born Creation) | मानससृष्टिवर्णनम्
Devanagari script
एते महाभुजाः सर्वे प्रजानां स्थितिहेतवः / औषधीः प्रतिसंधत्ते रुद्रः क्षीणः पुनः पुनः
Transliteration
ete mahābhujāḥ sarve prajānāṃ sthitihetavaḥ / auṣadhīḥ pratisaṃdhatte rudraḥ kṣīṇaḥ punaḥ punaḥ
Translation
Tất cả đều là những bậc “đại cánh tay”, là nguyên nhân cho sự an trụ của muôn loài. Rudra, hết lần này đến lần khác suy hao, lại kết hợp và phục hồi các dược thảo (auṣadhi).
Word by Word
etethese
ete:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootetad (प्रातिपदिक)
FormDemonstrative pronoun (सर्वनाम), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1 विभक्ति), Plural (बहुवचन)
mahā-bhujāḥmighty-armed
mahā-bhujāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahā (प्रातिपदिक) + bhuja (प्रातिपदिक)
FormKarmadhāraya (कर्मधारय) compound; Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1 विभक्ति), Plural (बहुवचन)
sarveall
sarve:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1 विभक्ति), Plural (बहुवचन)
prajānāmof creatures/subjects
prajānām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootprajā (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Genitive (6 विभक्ति), Plural (बहुवचन)
sthiti-hetavaḥcauses of stability/sustenance
sthiti-hetavaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsthiti (प्रातिपदिक) + hetu (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (तत्पुरुष) compound; Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1 विभक्ति), Plural (बहुवचन)
auṣadhīḥmedicinal plants/herbs
auṣadhīḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootauṣadhī (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Accusative (2 विभक्ति), Plural (बहुवचन)
prati-saṃdhatterestores/puts together
prati-saṃdhatte:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootprati-√dhā (धातु)
FormPresent/laṭ (लट्), Ātmanepada (आत्मनेपद), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन)
rudraḥRudra
rudraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrudra (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1 विभक्ति), Singular (एकवचन)
kṣīṇaḥexhausted/diminished
kṣīṇaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkṣīṇa (कृदन्त; √kṣī धातु)
FormPast passive participle (क्त); Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1 विभक्ति), Singular (एकवचन)
punaḥagain
punaḥ:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण)
punaḥagain and again
punaḥ:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण) (repetition for emphasis)