Shloka 55
लोकज्ञान-वर्णन (Lokajñāna-varṇana) — Description of World-Knowledge / Cosmogonic Classification
Devanagari script
ऋचो यजूंषि सामानि निर्ममे यज्ञसिद्धये / उच्चावचानि भूतानि गात्रेभ्यस्तस्य जज्ञिरे
Transliteration
ṛco yajūṃṣi sāmāni nirmame yajñasiddhaye / uccāvacāni bhūtāni gātrebhyastasya jajñire
Translation
Để thành tựu tế lễ (yajña), Ngài tạo lập các thánh tụng Ṛk, Yajus và Sāma; và từ các chi thể của Ngài sinh ra muôn loài hữu tình.
Word by Word
ṛcaḥṚk-verses
ṛcaḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootṛc (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (स्त्रीलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Plural (बहुवचन)
yajūṃṣiYajus-formulas
yajūṃṣi:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyajus (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Plural (बहुवचन)
sāmāniSāman-chants
sāmāni:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsāman (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Plural (बहुवचन)
nirmamehe fashioned/created
nirmame:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√mā (मा धातु, ‘to measure/make’)
FormPerfect (लिट्), Prathama-puruṣa (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन); parasmaipada
yajña-siddhayefor the accomplishment of sacrifice
yajña-siddhaye:
Sampradāna/Prayojana (सम्प्रदान/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootyajña (प्रातिपदिक) + siddhi (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (स्त्रीलिङ्ग), Dative (4th/चतुर्थी), Singular (एकवचन); caturthī of purpose (प्रयोजन-चतुर्थी); ṣaṣṭhī-tatpuruṣa ‘success of sacrifice’
uccāvacānihigh and low; various
uccāvacāni:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootuccāvacā (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); adjective qualifying ‘bhūtāni’
bhūtānibeings
bhūtāni:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhūta (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)
gātrebhyaḥfrom the limbs
gātrebhyaḥ:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootgātra (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग (नपुंसकलिङ्ग), Ablative (5th/पञ्चमी), Plural (बहुवचन)
tasyaof him
tasya:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग)/Napुंसकलिङ्ग, Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन)
jajñirewere born/arose
jajñire:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√jan (जन् धातु)
FormPerfect (लिट्), Prathama-puruṣa (प्रथमपुरुष), Plural (बहुवचन); ātmanepada