Shloka 28
लोकज्ञान-वर्णन (Lokajñāna-varṇana) — Description of World-Knowledge / Cosmogonic Classification
Devanagari script
भान्ति यस्मात्ततो भाति भाशब्दो व्याप्तिदीप्तिषु / अंभांस्येतानि सृष्ट्वा तु देवदानवमानुषान्
Transliteration
bhānti yasmāttato bhāti bhāśabdo vyāptidīptiṣu / aṃbhāṃsyetāni sṛṣṭvā tu devadānavamānuṣān
Translation
Vì chúng tỏa sáng nên từ ‘bhā’ mang nghĩa lan tỏa và rực chiếu. Sau khi tạo ra những ‘ambhāṃsi’ này, (Đấng Chủ Tể) sinh ra chư Thiên, Dānava và loài người.
Word by Word
भान्तिshine
भान्ति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootभा (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural), परस्मैपद (Parasmaipada)
यस्मात्because
यस्मात्:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (Avyaya), ablatival relative adverb ‘because/from which’
ततःtherefore
ततः:
Hetu-phala-sambandha (हेतु-फलसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (Avyaya), तस्मात्-सम्बद्ध (correlative adverb) ‘therefore/from that’
भातिshines
भाति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootभा (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद (Parasmaipada)
भा-शब्दःthe word ‘bhā’
भा-शब्दः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभा (प्रातिपदिक) + शब्द (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (Tatpurusha), षष्ठी-तत्पुरुष (‘word of/for bhā’); पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
व्याप्ति-दीप्तिषुin the senses of pervasion and shining
व्याप्ति-दीप्तिषु:
Adhikaraṇa (अधिकरण; domain/meaning-sphere)
TypeNoun
Rootव्याप्ति (प्रातिपदिक) + दीप्ति (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समास (Dvandva), सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन (Plural)
अंभांसिwaters
अंभांसि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअम्भस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)
एतानिthese
एतानि:
Karma-sāmānādhikaraṇya (कर्म-सामानाधिकरण)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), बहुवचन (Plural) (appositional to अंभांसि)
सृष्ट्वाhaving created
सृष्ट्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootसृज् (धातु)
Formकृदन्त (Kridanta), त्वा-प्रत्ययान्त (absolutive/gerund) ‘having created’
तुthen/indeed
तु:
Avadhāraṇa (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (Avyaya), निपात (particle)
देव-दानव-मानुषान्gods, danavas, and humans
देव-दानव-मानुषान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + दानव (प्रातिपदिक) + मानुष (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समास (Dvandva; tri-member), पुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन (Plural)