Shloka 25
लोकज्ञान-वर्णन (Lokajñāna-varṇana) — Description of World-Knowledge / Cosmogonic Classification
Devanagari script
तन्वा यदसुरान्रत्र्या जघनादसृजत्प्रभुः / प्राणेभ्यो रात्रिजन्मानो ह्यजेया निशि तेन ते
Transliteration
tanvā yadasurānratryā jaghanādasṛjatprabhuḥ / prāṇebhyo rātrijanmāno hyajeyā niśi tena te
Translation
Khi Đấng Chủ Tể vào ban đêm dùng chính thân mình diệt trừ các Asura, thì cũng ngay lúc ấy Ngài tạo ra họ. Họ sinh từ prāṇa, là kẻ sinh trong đêm và bất khả chiến bại về đêm; vì thế họ được gọi như vậy.
Word by Word
तन्वाwith (his) body
तन्वा:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootतनु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन (Singular)
यत्when/that
यत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (Avyaya), सम्बन्धबोधक (relative particle) ‘when/that which’ (correlative with ततः/तेन implied)
असुरान्the asuras
असुरान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन (Plural)
रात्र्याby night/at night
रात्र्या:
Karaṇa/Adhikaraṇa (करण/अधिकरण; time)
TypeNoun
Rootरात्रि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन (Singular)
जघानslew
जघान:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद (Parasmaipada)
असृजत्created/emitted
असृजत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootसृज् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद (Parasmaipada)
प्रभुःthe Lord
प्रभुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
प्राणेभ्यःfrom the vital breaths
प्राणेभ्यः:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootप्राण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), पञ्चमी (5th/Ablative), बहुवचन (Plural)
रात्रि-जन्मानःnight-born
रात्रि-जन्मानः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootरात्रि (प्रातिपदिक) + जन्मन् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (Tatpurusha), सप्तमी/षष्ठी-तत्पुरुषार्थः ‘born in/at night’; पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)
हिindeed
हि:
Avadhāraṇa/Hetu-sūcaka (अवधारण/हेतुसूचक)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय (Avyaya), निपात (particle) giving emphasis/reason
अजेयाःunconquerable
अजेयाः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ + जेय (प्रातिपदिक; √जि)
Formनञ्-समास/उपसर्गयुक्त (negative), पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)
निशिat night
निशि:
Adhikaraṇa (अधिकरण; time)
TypeNoun
Rootनिशा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), सप्तमी (7th/Locative), एकवचन (Singular)
तेनtherefore
तेन:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत्-प्रयोग (instrumental used adverbially) ‘therefore/for that reason’
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)