Shloka 91
Varāha-uddhāraṇa and the Re-constitution of Bhū-maṇḍala
Earth after Pralaya
Devanagari script
यथायोगं यथाप्रीति निकेतेष्ववसन्पुरा / मधुधुन्वत्सु निष्ठेषु पर्वतेषु नदीषु च
Transliteration
yathāyogaṃ yathāprīti niketeṣvavasanpurā / madhudhunvatsu niṣṭheṣu parvateṣu nadīṣu ca
Translation
Thuở trước họ cư trú tùy theo sự thích hợp và niềm ưa thích—ở những nơi tràn đầy mật ngọt, trên núi, và cả bên bờ sông.
Word by Word
यथा-योगम्according to suitability
यथा-योगम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय) + योग (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; अव्ययत्वेन प्रयोगः (adverbial: 'according to fitness')
यथा-प्रीतिaccording to pleasure
यथा-प्रीति:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय) + प्रीति (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; अव्यय (adverbial: 'as they pleased')
निकेतेषुin dwellings
निकेतेषु:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootनिकेत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन
अवसन्they dwelt
अवसन्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवस् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/लङ्), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपदम्
पुराformerly
पुरा:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (temporal adverb)
मधु-धुन्वत्सुamong (trees/places) shaking/dripping honey
मधु-धुन्वत्सु:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootमधु (प्रातिपदिक) + धुन्वत् (कृदन्त; धुन् धातु)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन; वर्तमान कृदन्त (present active participle) 'धुन्वत्' + उपपद-तत्पुरुषः
निष्ठेषुin firm/settled (places)
निष्ठेषु:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootनिष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन; विशेषणम्
पर्वतेषुin mountains
पर्वतेषु:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपर्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन
नदीषुin rivers
नदीषु:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootनदी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)