Shloka 99
Lokakalpanā / The Ordering of the Worlds
Cosmogony and Earth’s Retrieval
Devanagari script
पुरैश्च विविधै रम्यैः स्फीतैर्जनपदैस्तथा / अस्मिन् ब्रह्मवने ऽव्यक्तो ब्रह्मा चरति सर्ववित्
Transliteration
puraiśca vividhai ramyaiḥ sphītairjanapadaistathā / asmin brahmavane 'vyakto brahmā carati sarvavit
Translation
Thế giới này có vô số thành quách mỹ lệ và các xứ sở phồn thịnh. Trong khu rừng thiêng của Brahma này, Brahma vô tướng, bậc toàn tri, du hành khắp nơi.
Word by Word
पुरैःwith cities
पुरैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootपुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; conjunction (समुच्चय)
विविधैःvarious
विविधैः:
Karana-anvayi (करणसम्बन्धी विशेषण)
TypeAdjective
Rootविविध (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; तृतीया, बहुवचन; agrees with पुरैः
रम्यैःbeautiful; delightful
रम्यैः:
Karana-anvayi (करणसम्बन्धी विशेषण)
TypeAdjective
Rootरम्य (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; तृतीया, बहुवचन; agrees with पुरैः
स्फीतैःprosperous; abundant
स्फीतैः:
Karana-anvayi (करणसम्बन्धी विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्फीत (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; तृतीया, बहुवचन; agrees with पुरैः/जनपदैः
जनपदैःwith districts/regions
जनपदैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootजनपद (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
तथाand likewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; adverb/conjunction ‘likewise/also’
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन
ब्रह्मवनेin the Brahma-forest
ब्रह्मवने:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootब्रह्म + वन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी, एकवचन; तत्पुरुष—‘ब्रह्मणः वनम्’ (forest of Brahmā/Brahman)
अव्यक्तःunmanifest; unseen
अव्यक्तः:
Karta-anvayi (कर्तृसम्बन्धी विशेषण)
TypeAdjective
Rootअव्यक्त (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; agrees with ब्रह्मा
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
चरतिmoves about; wanders
चरति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
Formलट्-लकार (Present); परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
सर्ववित्all-knowing
सर्ववित्:
Karta-anvayi (कर्तृसम्बन्धी विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व + विद् (धातु) → सर्वविद् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहि—‘सर्वं वेत्ति इति’ (all-knowing); agrees with ब्रह्मा