Shloka 45
Lokakalpanā / The Ordering of the Worlds
Cosmogony and Earth’s Retrieval
Devanagari script
ऊर्द्धस्रोत स्तुतीयो यः स्मृतः सर्वः सदैविकः / ऊर्द्धस्रोतःसु सृष्टेषु देवेषु स तदा प्रभुः
Transliteration
ūrddhasrota stutīyo yaḥ smṛtaḥ sarvaḥ sadaivikaḥ / ūrddhasrotaḥsu sṛṣṭeṣu deveṣu sa tadā prabhuḥ
Translation
Loại thứ ba được gọi là Urdhvasrota, hoàn toàn mang tính thần linh. Khi các thiên thần Urdhvasrota được tạo dựng, chính Ngài là Đấng Chủ Tể khi ấy.
Word by Word
ऊर्ध्वस्रोतःthe upward-stream (class)
ऊर्ध्वस्रोतः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऊर्ध्व + स्रोतस् (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
तृतीयःthird
तृतीयः:
विशेषण (of ऊर्ध्वस्रोतः)
TypeAdjective
Rootतृतीय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रमवाचक
यःwhich/who
यः:
कर्ता (relative subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सम्बन्धबोधक (relative pronoun)
स्मृतःis said/remembered
स्मृतः:
विधेय (predicate)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formभूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सर्वःentire/wholly
सर्वः:
विशेषण (of यः/ऊर्ध्वस्रोतः)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
सदैविकःalways divine
सदैविकः:
विधेय-विशेषण (predicate adjective)
TypeAdjective
Rootसदा + ऐविक (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अव्ययीभावः—‘सदा’ (always) + ‘दैविक’ (divine)
ऊर्ध्वस्रोतःसुamong/in the ūrdhvasrotas
ऊर्ध्वस्रोतःसु:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootऊर्ध्वस्रोतस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन
सृष्टेषुcreated
सृष्टेषु:
विशेषण (of ऊर्ध्वस्रोतःसु)
TypeVerb
Rootसृज् (धातु)
Formभूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; ‘created’
देवेषुamong the gods
देवेषु:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन
सःhe
सः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
तदाthen
तदा:
कालाधिकरण (temporal adjunct)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (adverb of time)
प्रभुःlord/master
प्रभुः:
विधेय (predicate nominative)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन