Shloka 121
Lokakalpanā / The Ordering of the Worlds
Cosmogony and Earth’s Retrieval
Devanagari script
ते सार्द्धं चैर्महर्ल्लोकस्तदानासादितस्तु वै / तच्छिष्या ये ह तिष्ठन्ति कल्पदाह उपस्थिते
Transliteration
te sārddhaṃ cairmaharllokastadānāsāditastu vai / tacchiṣyā ye ha tiṣṭhanti kalpadāha upasthite
Translation
Khi ấy họ cũng không cùng đạt đến Maharloka. Nhưng các đệ tử của họ, những người vẫn trụ vững dù hỏa thiêu của kiếp tận đã kề, vẫn ở lại nơi ấy.
Word by Word
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
सार्द्धम्together (with)
सार्द्धम्:
Sahartha (सहार्थ)
TypeIndeclinable
Rootसार्द्धम् (अव्यय)
FormAdverb/Preposition-like indeclinable; “together/with”
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
FormConjunction
एःwith them/with these (uncertain)
एः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootए (सर्वनाम-प्रातिपदिक; uncertain)
FormAblative/Genitive Singular (uncertain due to sandhi/reading ‘cair’); likely ‘च + एः/एभिः’ corruption
महर्-लोकःMaharloka
महर्-लोकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहर् (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
तदाthen
तदा:
Kala (काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
FormTemporal adverb
अनासादितःnot reached/unsought
अनासादितः:
Vidheyavisheshana (विधेयविशेषण)
TypeAdjective
Rootअन् (नञ्) + आ + √सद् (धातु) + क्त (कृदन्त)
FormPast participle with negation; Masculine, Nominative, Singular; qualifies महर्लोकः
तुbut/indeed
तु:
Sambandha/Contrast (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
FormParticle
वैindeed
वै:
Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
FormEmphatic particle
तत्-शिष्याःhis/their disciples
तत्-शिष्याः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + शिष्य (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
येwho
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural; relative pronoun
हindeed/for (emphasis)
ह:
Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
FormParticle (स्मरण/प्रसिद्धि/अनुनासिक-निपात)
तिष्ठन्तिstand/remain
तिष्ठन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√स्था (धातु)
FormLakāra: Laṭ (Present), Prathama-puruṣa (3rd), Plural; Parasmaipada
कल्प-दाहेin the conflagration of the kalpa
कल्प-दाहे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकल्प (प्रातिपदिक) + दाह (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative Singular; “at the burning at the end of a kalpa”
उपस्थितेwhen present/when it has arrived
उपस्थिते:
Sati-saptami (सति-सप्तमी)
TypeAdjective
Rootउप + √स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
FormPast participle; Locative Singular (सप्तमी एकवचन), Masculine/Neuter; in locative absolute with कल्पदाहे