Shloka 4
Pṛthivī-dohaṇa (The Milking of the Earth) and the Praise of King Pṛthu
Devanagari script
पृथुना प्रविभागश्चधरायाः साधितः पुरा / तस्याकरवती राज्ञः पत्तनाकरमालिनी
Transliteration
pṛthunā pravibhāgaścadharāyāḥ sādhitaḥ purā / tasyākaravatī rājñaḥ pattanākaramālinī
Translation
Thuở xưa, Pṛthu đã thiết lập sự phân chia và sắp đặt cho Địa Mẫu; từ đó nàng trở nên giàu mỏ quặng cho nhà vua, như chuỗi tràng hoa của các đô thành và khoáng tạng nối tiếp nhau.
Word by Word
pṛthunāby Pṛthu
pṛthunā:
Kartr (कर्ता; agent)
TypeNoun
Rootpṛthu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; instrumental ‘by Pṛthu’
pravibhāgaḥdivision; proper distribution
pravibhāgaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpra-vibhāga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय
dharāyāḥof the Earth
dharāyāḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootdharā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
sādhitaḥwas accomplished
sādhitaḥ:
Kriya (क्रिया; participial predicate)
TypeVerb
Root√sādh (धातु) + kta (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; passive participle ‘was accomplished’
purāformerly
purā:
Kala (काल)
TypeIndeclinable
Rootpurā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (formerly/once)
tasyāḥof her
tasyāḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; pronoun referring to dharā/pṛthivī
ākaravatīpossessing mines
ākaravatī:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootākara-vatī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; -वत्/वती-प्रत्ययान्त adjective
rājñaḥof the king
rājñaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
pattana-ākara-mālinīadorned with towns and mines
pattana-ākara-mālinī:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpattana-ākara-mālinī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; descriptive epithet of Earth: ‘garlanded with towns and mines’