Previous Verse
Next Verse

Shloka 48

युगप्रजालक्षणम् ऋषिप्रवरवर्णनं च

Yuga–Prajā-Lakṣaṇa and the Enumeration of Eminent Ṛṣis

पुराकृतिपुराकल्पौ व्यवधारणकल्पना / उपमा च दशैते वै विधयो ब्राह्मणस्य तु

purākṛtipurākalpau vyavadhāraṇakalpanā / upamā ca daśaite vai vidhayo brāhmaṇasya tu

Purākṛti, purākalpa, sự phân định, sự tưởng tượng và phép so sánh—mười phương thức ấy chính là các quy thức của phần Brāhmaṇa.

purākṛtiḥancient precedent/account
purākṛtiḥ:
Karta (कर्ता) / enumerated item
TypeNoun
Rootpurā + kṛti (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (f.), Prathamā (Nom.), Ekavacana; avyaya-tatpuruṣa: 'former account/precedent'
purākalpaḥancient practice/ritual procedure
purākalpaḥ:
Karta (कर्ता) / enumerated item
TypeNoun
Rootpurā + kalpa (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (m.), Prathamā (Nom.), Ekavacana; avyaya-tatpuruṣa: 'ancient procedure/rite'
vyavadhāraṇādetermination, delimitation
vyavadhāraṇā:
Karta (कर्ता) / enumerated item
TypeNoun
Rootvyava-dhāraṇā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (f.), Prathamā (Nom.), Ekavacana
kalpanāconstruction, arrangement
kalpanā:
Karta (कर्ता) / enumerated item
TypeNoun
Rootkalpanā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (f.), Prathamā (Nom.), Ekavacana
upamācomparison, simile
upamā:
Karta (कर्ता) / enumerated item
TypeNoun
Rootupamā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (f.), Prathamā (Nom.), Ekavacana
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamuccaya-nipāta (conjunction)
daśaten
daśa:
Viśeṣaṇa (विशेषण) of ete
TypeAdjective
Rootdaśa (प्रातिपदिक)
FormSaṅkhyā-vācaka (numeral); here used adjectivally; Napuṃsaka/avyaya-like in count; qualifies ete
etethese
ete:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootetad (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (m.), Prathamā (Nom.), Bahuvacana; sarvanāma (pronoun)
vaiindeed
vai:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
FormNipāta; niścaya/avadhāraṇa (emphatic particle)
vidhayaḥmethods, procedures
vidhayaḥ:
Karta (कर्ता) / apposition to ete
TypeNoun
Rootvidhi (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (m.), Prathamā (Nom.), Bahuvacana
brāhmaṇasyaof the Brāhmaṇa (portion/text)
brāhmaṇasya:
Ṣaṣṭhī-sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootbrāhmaṇa (प्रातिपदik)
FormNapuṃsaka-liṅga (n.), Ṣaṣṭhī (Gen.), Ekavacana
tubut, indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormNipāta; virodha/avadhāraṇa (particle: but/indeed)