Shloka 50
यज्ञप्रवर्तनम् (Yajña-pravartana) — The Institution/Commencement of Sacrifice in Dvāpara
Devanagari script
अदृशूला जनपदाः शिवशूला द्विजास्तथा / प्रमदाः केशशूलाश्च युगान्ते समुपस्थिते
Transliteration
adṛśūlā janapadāḥ śivaśūlā dvijāstathā / pramadāḥ keśaśūlāśca yugānte samupasthite
Translation
Khi mạt kiếp hiện đến, các xứ sở sẽ bị ‘mũi giáo vô hình’ đâm thấu; các dvija bị ‘mũi giáo của Śiva’; và phụ nữ bị ‘mũi giáo của mái tóc’ làm cho bấn loạn.
Word by Word
a-dṛśūlāḥwithout ploughshares/without spears (dṛśūla)
a-dṛśūlāḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Roota- (नञ्) + dṛśūla (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; नञ्-पूर्वपद
janapadāḥcountries/regions
janapadāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootjanapada (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
śiva-śūlāḥhaving śiva-śūlas (Śiva’s spears/auspicious spears)
śiva-śūlāḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśiva (प्रातिपदिक) + śūla (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; कर्मधारय: ‘śivāni śūlāni yeṣām/śivāḥ śūlāḥ’ (interpretable as ‘auspicious spears’/‘Śiva’s spears’)
dvijāḥtwice-born (brahmins etc.)
dvijāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootdvija (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
tathālikewise/also
tathā:
Sambandha (सम्बन्धः/connector)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/समुच्चयार्थ (adverb: ‘likewise/also’)
pramadāḥwomen
pramadāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootpramadā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
keśa-śūlāḥhair-afflicted / with hair-pains
keśa-śūlāḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkeśa (प्रातिपदिक) + śūla (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; तत्पुरुष: ‘keśeṣu śūlāni/keśa-śūla’ (hair as ‘pain/affliction’ or ‘hair-pins’)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
yugānteat the end of the age
yugānte:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootyugānta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
samupasthitewhen (it is) arrived/when it has come
samupasthite:
Adhikarana (अधिकरण/Locative absolute)
TypeAdjective
Rootsam-upa-√sthā (धातु)
Formभूतकृदन्त (past passive participle, क्त), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; ‘समुपस्थिते (काले)’—locative absolute sense