Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 127
यज्ञप्रवर्तनम् (Yajña-pravartana) — The Institution/Commencement of Sacrifice in Dvāpara
Devanagari script
वर्णाश्रमविभागाश्च युगानि युगसिद्धयः / अनुषङ्गात्समाख्याताः सृष्टिसर्गं निबोधत / विस्तरेणानुपूर्व्या च स्थितिं वक्ष्ये युगेष्विह
Transliteration
varṇāśramavibhāgāśca yugāni yugasiddhayaḥ / anuṣaṅgātsamākhyātāḥ sṛṣṭisargaṃ nibodhata / vistareṇānupūrvyā ca sthitiṃ vakṣye yugeṣviha
Translation
Sự phân chia varṇa–āśrama, các yuga và những thành tựu của yuga đã được nói kèm theo mạch chuyện. Nay hãy hiểu về cuộc sáng tạo; tại đây ta sẽ trình bày trạng thái của các yuga theo thứ tự, một cách rộng rãi.
Word by Word
varṇa-āśrama-vibhāgāḥdivisions of varṇas and āśramas
varṇa-āśrama-vibhāgāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvarṇa (प्रातिपदिक) + āśrama (प्रातिपदिक) + vibhāga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; समास: (वर्णाश्रमयोः विभागाः) — द्वन्द्व-पूर्वपद + षष्ठी-तत्पुरुष
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
yugāniyugas/ages
yugāni:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyuga (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन
yuga-siddhayaḥaccomplishments of the yugas
yuga-siddhayaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyuga (प्रातिपदिक) + siddhi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; समास: युगस्य सिद्धयः (षष्ठी-तत्पुरुष)
anuṣaṅgātfrom/owing to connection (context)
anuṣaṅgāt:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootanuṣaṅga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; हेत्वर्थे ‘because of/in connection with’
samākhyātāḥhave been stated/declared
samākhyātāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsamākhyāta (कृदन्त; √khyā प्रख्याने + sam-)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; भूतकृदन्त (क्त) — ‘have been declared’
sṛṣṭi-sargamthe creation (process)
sṛṣṭi-sargam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsṛṣṭi (प्रातिपदिक) + sarga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; कर्मधारय: सृष्टिरूपः सर्गः / सृष्टेः सर्गः (sense: creation-process)
nibodhataunderstand/learn (you all)
nibodhata:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√budh (धातु) + ni-
Formलोट् (imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), बहुवचन; आत्मनेपद
vistareṇain detail
vistareṇa:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootvistara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; क्रियाविशेषणार्थे (instrumental of manner)
anupūrvyāin proper sequence
anupūrvyā:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootanupūrva (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; क्रियाविशेषणार्थे (instrumental of manner: ‘in due order’)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
sthitimthe continuance/maintenance
sthitim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsthiti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
vakṣyeI shall tell
vakṣye:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
Formलृट् (simple future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
yugeṣuin the yugas
yugeṣu:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootyuga (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), बहुवचन
ihahere
iha:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootiha (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक