Shloka 33
Nīlakaṇṭha-nāmotpatti-kathana
Origin of the Epithet “Nīlakaṇṭha”
Devanagari script
परमेष्ठी परं ब्रह्म त्वक्षरं परमं पदम् / ज्येष्ठस्त्वं वामदेवश्च रुद्रः स्कन्दः शिवः प्रभुः
Transliteration
parameṣṭhī paraṃ brahma tvakṣaraṃ paramaṃ padam / jyeṣṭhastvaṃ vāmadevaśca rudraḥ skandaḥ śivaḥ prabhuḥ
Translation
Hỡi Parameṣṭhī, Ngài chính là Phạm (Brahman) tối thượng, là Aksara và địa vị tối cao. Ngài là Jyeṣṭha, Vāmadeva, Rudra, Skanda, Śiva, bậc Chúa tể.
Word by Word
परमेष्ठीthe Supreme Lord (Parameṣṭhī)
परमेष्ठी:
सम्बोधन/विशेषण-प्रयोगः (सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootपरमेष्ठिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेष्य-रूपेण स्तुतिवाचक नाम
परम्supreme
परम्:
विशेषण (Adjectival)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; ब्रह्मणः विशेषणम्
ब्रह्मBrahman, the Absolute
ब्रह्म:
सम्बोधन/विशेष्य (Predicative nominative)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; नाम
त्वत्of you/your
त्वत्:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootयुष्मद्/त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; ‘त्वत्’ = ‘तव’ (your)
अक्षरम्the imperishable
अक्षरम्:
विशेष्य/सम्बोधन (Predicative)
TypeNoun
Rootअक्षर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; ‘imperishable’
परमम्highest
परमम्:
विशेषण (Adjectival)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; पदम् इति विशेषणम्
पदम्state, abode, goal
पदम्:
विशेष्य/सम्बोधन (Predicative)
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
ज्येष्ठःthe eldest, foremost
ज्येष्ठः:
विशेषण (Adjectival)
TypeAdjective
Rootज्येष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘त्वम्’ इति विशेषणम्
त्वम्you
त्वम्:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम
वामदेवःVāmadeva
वामदेवः:
सम्बोधन/विशेष्य (Predicative)
TypeNoun
Rootवामदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; नाम
चand
च:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
रुद्रःRudra
रुद्रः:
सम्बोधन/विशेष्य (Predicative)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; नाम
स्कन्दःSkanda
स्कन्दः:
सम्बोधन/विशेष्य (Predicative)
TypeNoun
Rootस्कन्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; नाम
शिवःŚiva
शिवः:
सम्बोधन/विशेष्य (Predicative)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; नाम
प्रभुःLord, master
प्रभुः:
सम्बोधन/विशेष्य (Predicative)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन