Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 26
Nīlakaṇṭha-nāmotpatti-kathana
Origin of the Epithet “Nīlakaṇṭha”
Devanagari script
अहमूर्ध्वं गमिष्यामि यावदन्तो ऽस्य दृश्यते / तदा तु समयं कृत्वा गत उर्द्ध्वमधश्च हि
Transliteration
ahamūrdhvaṃ gamiṣyāmi yāvadanto 'sya dṛśyate / tadā tu samayaṃ kṛtvā gata urddhvamadhaśca hi
Translation
“Ta sẽ đi lên trên cho đến khi thấy được tận cùng của nó.” Lập lời hẹn như vậy, rồi cả hai chúng ta lên đường—một người lên, một người xuống.
Word by Word
अहम्I
अहम्:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formएकवचन, प्रथमा (1st/कर्ता)
ऊर्ध्वम्upwards
ऊर्ध्वम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootऊर्ध्वम् (अव्यय)
Formअव्यय—दिशावाचक क्रियाविशेषण (adverb: 'upwards')
गमिष्यामिI will go
गमिष्यामि:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलृट् (Simple Future), परस्मैपद, उत्तमपुरुष (1st), एकवचन
यावत्until; as long as
यावत्:
सम्बन्धसूचक (Temporal limiter)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय)
Formअव्यय—परिमाण/अवधि-सूचक (until/as long as)
अन्तःthe end
अन्तः:
कर्ता (Subject of passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
अस्यof this
अस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन
दृश्यतेis seen; appears
दृश्यते:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive sense): 'is seen/appears'
तदाthen
तदा:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय—कालवाचक (then)
तुbut; indeed
तु:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय—निपात (contrast/emphasis)
समयम्an agreement; appointed time
समयम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसमय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; 'agreement/appointed time'
कृत्वाhaving made
कृत्वा:
पूर्वकाल (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootकृ (धातु) → कृत्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund): 'having done/made'
गतःwent
गतः:
क्रिया/विधेय (Predicate)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) → गत (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त) used predicatively; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'went'
ऊर्ध्वम्upwards
ऊर्ध्वम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootऊर्ध्वम् (अव्यय)
Formअव्यय—दिशावाचक (upwards)
अधःdownwards
अधः:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootअधः (अव्यय)
Formअव्यय—दिशावाचक (downwards)
चand
च:
समुच्चय (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय—समुच्चय (conjunction)
हिindeed; for
हि:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय—निपात (emphasis/causal)