Previous Verse
Next Verse

Shloka 151

ध्रुवचर्याकीर्तनं / Dhruva-caryā-kīrtana

Account of Dhruva’s Course and Related Cosmological Ordering

आगमादनुमा नाच्च प्रत्यक्षदुपपत्तितः / परिक्ष्य निपुणं बुद्ध्या श्रद्धातव्यं विपश्चिता

āgamādanumā nācca pratyakṣadupapattitaḥ / parikṣya nipuṇaṃ buddhyā śraddhātavyaṃ vipaścitā

Dựa vào Āgama, suy luận và sự phù hợp của trực chứng—sau khi khảo xét tinh vi bằng trí tuệ—bậc minh triết nên đặt lòng śraddhā.

आगमात्from scripture/tradition
आगमात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootआगम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (अपादान), एकवचन
अनुमानात्from inference
अनुमानात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootअनुमान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (अपादान), एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात
not
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
also
:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात
प्रत्यक्ष-उपपत्तितःfrom empirical proof/direct verification
प्रत्यक्ष-उपपत्तितः:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootप्रत्यक्ष (प्रातिपदिक) + उपपत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, पञ्चमी (अपादान), एकवचन; तत्पुरुषसमासः (प्रत्यक्षस्य उपपत्तिः)
परिक्ष्यhaving examined
परिक्ष्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootपरि-ईक्ष् (धातु)
Formकृदन्त (ल्यप्/क्त्वान्त-अव्यय, gerund): ‘having examined’
निपुणम्carefully/skillfully (the matter)
निपुणम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootनिपुण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; विशेषण
बुद्ध्याwith intellect
बुद्ध्या:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootबुद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन
श्रद्धातव्यम्should be accepted with faith
श्रद्धातव्यम्:
Vidhi/Anushasana (विधि)
TypeVerb
Rootश्रद्धा + √धा (धातु)
Formकृदन्त (तव्यत्-प्रत्यय, gerundive/passive necessity); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
विपश्चिताby the wise person
विपश्चिता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविपश्चित् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन (विपश्चिता = विपश्चिता [instrumental])