Shloka 111
अधोलोकवर्णनम् (Adholoka-varṇana) — Description of the Lower Worlds and Cosmographic Measures
Devanagari script
प्रार्थयन्ति सहस्रांशुभुदयन्तं दिनेदिने / तापयन्तं दुरात्मानः सूर्यमिच्छन्ति खादितुम्
Transliteration
prārthayanti sahasrāṃśubhudayantaṃ dinedine / tāpayantaṃ durātmānaḥ sūryamicchanti khāditum
Translation
Bọn ác tâm ấy ngày nào cũng cầu khẩn mặt trời ngàn tia khi mọc lên, nhưng lại muốn nuốt chửng mặt trời—đấng thiêu đốt ban nhiệt.
Word by Word
prārthayantithey beseech/pray
prārthayanti:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-√arth (धातु; अर्थ्)
Formलट् लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (plural)
sahasra-aṃśu-bhūdayantamthe thousand-rayed (sun) rising
sahasra-aṃśu-bhūdayantam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootsahasra (प्रातिपदिक) + aṃśu (प्रातिपदिक) + bhūdayant (कृदन्त; √bhūd/√budh? here ‘to rise’ as causative/denom. bhūday-; शुद्धपाठे प्रायः udayantam)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (Accusative), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (सहस्रांशोः ...); वर्तमानकृदन्त (present participle)
dinein a day
dine:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdina (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति (Locative), एकवचन
dineday after day
dine:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdina (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन; पुनरुक्ति (iteration)
tāpayantamscorching/heating
tāpayantam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Root√tap (धातु; तप्) + णिच् (caus.) + शतृ (present participle)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; णिजन्त-शतृ (causative present participle)
durātmānaḥevil-souled ones
durātmānaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdur-ātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; समासः तत्पुरुषः (दुष्ट आत्मा यस्य)
sūryamthe Sun
sūryam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsūrya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन
icchantithey desire
icchanti:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√iṣ (धातु; इष्)
Formलट् लकार, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
khāditumto eat/devour
khāditum:
Prayojana (प्रयोजन/उद्देश्य)
TypeVerb
Root√khād (धातु; खाद्)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), अव्ययवत् प्रयोगः