Shloka 39
Naimiṣa-satra Praśna–Prativacana
The Sages’ Questions at Naimiṣa and Sūta’s Reply
Devanagari script
शिष्यःस्वयंभुवो देवः सर्वं प्रत्यक्षदृग्वशी / अणिमादिभिरष्टाभिः सूक्ष्मैरङ्गैः समन्वितः
Transliteration
śiṣyaḥsvayaṃbhuvo devaḥ sarvaṃ pratyakṣadṛgvaśī / aṇimādibhiraṣṭābhiḥ sūkṣmairaṅgaiḥ samanvitaḥ
Translation
Ngài là đệ tử của Thần Svayambhū, thấy biết mọi sự một cách trực hiện và chế ngự các căn; đầy đủ tám siddhi vi tế như aṇimā v.v.
Word by Word
śiṣyaḥdisciple
śiṣyaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśiṣya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (nominative, 1st), एकवचन (singular)
svayaṃbhuvaḥof Svayaṃbhū (Brahmā)
svayaṃbhuvaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootsvayaṃbhū (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), षष्ठी (genitive, 6th), एकवचन (singular)
devaḥthe god
devaḥ:
Apposition (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (nominative, 1st), एकवचन (singular)
sarvameverything
sarvam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया (accusative, 2nd), एकवचन (singular)
pratyakṣa-dṛk-vaśīself-controlled, directly perceiving (all)
pratyakṣa-dṛk-vaśī:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpratyakṣa (प्रातिपदिक) + dṛś (दृश् धातु; dṛk-प्रातिपदिक) + vaśin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (nominative, 1st), एकवचन (singular); तत्पुरुषः—‘प्रत्यक्षं द्रष्टुं/दृक् यस्य’ + ‘वशी’ (self-controlled)
aṇimā-ādibhiḥwith (powers) beginning with aṇimā
aṇimā-ādibhiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootaṇimā (प्रातिपदिक) + ādi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine; aṇimā), तृतीया (instrumental, 3rd), बहुवचन (plural); तत्पुरुषः—‘अणिमादयः’ (aṇimā etc.)
aṣṭābhiḥwith eight
aṣṭābhiḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootaṣṭan (अष्टन् संख्याप्रातिपदिक)
Form(सर्वलिङ्ग) संख्या-विशेषण; तृतीया (instrumental, 3rd), बहुवचन (plural)
sūkṣmaiḥsubtle
sūkṣmaiḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsūkṣma (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), तृतीया (instrumental, 3rd), बहुवचन (plural)
aṅgaiḥlimbs / parts
aṅgaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootaṅga (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), तृतीया (instrumental, 3rd), बहुवचन (plural)
samanvitaḥendowed / accompanied
samanvitaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsam-anv-i (अन्वि/इ धातु; समन्वित-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (past passive participle, क्त), पुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (nominative, 1st), एकवचन (singular)