Shloka 19
Naimiṣa-satra Praśna–Prativacana
The Sages’ Questions at Naimiṣa and Sūta’s Reply
Devanagari script
विश्वकर्मा स्वयन्देवो भावनो लोकभावनः / स प्रविश्य ततः सत्रे तेषाममिततेजसाम्
Transliteration
viśvakarmā svayandevo bhāvano lokabhāvanaḥ / sa praviśya tataḥ satre teṣāmamitatejasām
Translation
Viśvakarmā, vị thần tự hiện—đấng kiến tạo và nuôi dưỡng thế gian—đã bước vào satra của các hiền triết có hào quang vô lượng ấy.
Word by Word
विश्वकर्माViśvakarmā
विश्वकर्मा:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootविश्व + कर्मन् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास; पुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन (singular)
स्वयम्himself
स्वयम्:
सम्बन्ध (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय (indeclinable adverb)
देवःthe god
देवः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन (singular)
भावनःthe creator / producer
भावनः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootभावन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (of विश्वकर्मा/देवः)
लोकभावनःcreator of the worlds
लोकभावनः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootलोक + भावन (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (लोकस्य भावनः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
सःhe
सः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
प्रविश्यhaving entered
प्रविश्य:
क्रियाविशेषण (Adverbial to main verb)
TypeIndeclinable
Rootप्र + विश् (धातु) → प्रविश्य (कृदन्त, ल्यप्/absolutive)
Formकृदन्त अव्यय (gerund/ल्यप्); पूर्वकालिक क्रिया (prior action)
ततःthen
ततः:
सम्बन्ध (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
सत्रेinto the sacrificial session
सत्रे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootसत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
तेषाम्of them
तेषाम्:
सम्बन्ध (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन (plural)
अमिततेजसाम्of immeasurable splendor
अमिततेजसाम्:
सम्बन्ध (Genitive/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootअमित + तेजस् (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास; पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; विशेषण (of तेषाम्)