Shloka 25
अग्निनिचयः (Agninichaya) / The Accumulation of Sacred Fire & the Classification of Pitṛs by Time-Order
Devanagari script
स्थावराणां च पञ्चानां पुष्पं कालार्त्तवं स्मृतम् / ऋतुत्वमार्तवत्वं च पितृत्वं च प्रकीर्त्तितम्
Transliteration
sthāvarāṇāṃ ca pañcānāṃ puṣpaṃ kālārttavaṃ smṛtam / ṛtutvamārtavatvaṃ ca pitṛtvaṃ ca prakīrttitam
Translation
Đối với năm loại hữu tình bất động (sthāvara), hoa được ghi nhớ là ‘kāla-ārtava’, dấu hiệu mùa theo thời gian. Ở đây cũng tán dương: tính mùa (ṛtutva), tính ārtava và tính phụ thân (pitṛtva).
Word by Word
स्थावराणाम्of immobile beings/plants
स्थावराणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootस्थावर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; षष्ठी, बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
पञ्चानाम्of five
पञ्चानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपञ्च (संख्या-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, बहुवचन; संख्याशब्द-प्रयोग (genitive plural: ‘of five’)
पुष्पम्flower
पुष्पम्:
Samānādhikaraṇa (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootपुष्प (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (contextually nominative predicate)
काल-आर्तवम्seasonal; of time
काल-आर्तवम्:
Samānādhikaraṇa (समानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootकाल (प्रातिपदिक) + आर्तव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (षष्ठी): ‘seasonal/pertaining to time’
स्मृतम्is said
स्मृतम्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) → स्मृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
FormPPP; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘is remembered/said’
ऋतुत्वम्the state of being a season
ऋतुत्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootऋतु + त्व (तद्धित/भाव)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; भाववाचक-तद्धित (abstract noun: ‘season-ness’)
आर्तवत्वम्seasonality/periodicity
आर्तवत्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआर्तव + त्व (तद्धित/भाव)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; भाववाचक-तद्धित (abstract noun)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
पितृत्वम्fatherhood
पितृत्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपितृ + त्व (तद्धित/भाव)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; भाववाचक-तद्धित (abstract noun: ‘fatherhood’)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
प्रकीर्तितम्is proclaimed
प्रकीर्तितम्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-कीर्त् (धातु) → प्रकीर्तित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
FormPPP; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘is proclaimed/described’