Shloka 117
अग्निनिचयः (Agninichaya) / The Accumulation of Sacred Fire & the Classification of Pitṛs by Time-Order
Devanagari script
आदितेयस्त्वसौ सूर्यः कालाग्निः परिवत्सरः / शुक्लकृष्णगतिश्चापि अपां सारमयः खगः
Transliteration
āditeyastvasau sūryaḥ kālāgniḥ parivatsaraḥ / śuklakṛṣṇagatiścāpi apāṃ sāramayaḥ khagaḥ
Translation
Mặt Trời ấy là con của Aditi; ‘Kala-Agni’ chính là Parivatsara. Vận hành của Ngài theo nửa sáng và nửa tối, và Ngài như chim thiêng kết từ tinh túy của thủy giới.
Word by Word
आदितेयःĀditeya (son of Aditi)
आदितेयः:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootआदितेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), विशेषार्थ
असौthat (one)
असौ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootअसद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; दूरवाचक सर्वनाम (demonstrative ‘that’)
सूर्यःthe Sun
सूर्यः:
Pratipādya (प्रतिपाद्य/apposition)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कालाग्निःKālāgni (fire of time)
कालाग्निः:
Pratipādya (प्रतिपाद्य/apposition)
TypeNoun
Rootकाल + अग्नि (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास (determinative; ‘time-fire’), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
परिवत्सरःParivatsara (a year-name)
परिवत्सरः:
Pratipādya (प्रतिपाद्य/predicate nominative)
TypeNoun
Rootपरिवत्सर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
शुक्लकृष्णगतिःthe course of the bright and dark (fortnights)
शुक्लकृष्णगतिः:
Pratipādya (प्रतिपाद्य/apposition)
TypeNoun
Rootशुक्ल + कृष्ण + गति (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास (determinative; ‘white-and-black movement’ i.e., bright/dark fortnight course), स्त्रीलिङ्ग (feminine), प्रथमा, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), समुच्चय/अपि-arth (also)
अपाम्of the waters
अपाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/possessive)
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (genitive), बहुवचन; ‘अप्’ = waters
सारमयःconsisting of essence
सारमयः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसार + मय (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास (determinative; ‘made of essence’), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
खगःbird; one who moves in the sky
खगः:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootखग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन