Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 43
Viṣṇu-māhātmya-varṇana & Vamśa-prasaṅga
Genealogical Continuation
Devanagari script
शुक्रं त्याक्षीश्च मा जीव द्वयोर्नेहास्ति संभवः / अमोघरेतास्त्वं वापि पूर्वं चाहमिहागतः
Transliteration
śukraṃ tyākṣīśca mā jīva dvayornehāsti saṃbhavaḥ / amogharetāstvaṃ vāpi pūrvaṃ cāhamihāgataḥ
Translation
Hỡi sinh linh, hãy bỏ tinh dịch ấy mà sống; nơi đây không thể có sự hiện hữu của cả hai chúng ta. Ngài có tinh lực không uổng, và ta cũng đã đến đây trước rồi.
Word by Word
शुक्रम्semen
शुक्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशुक्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
त्याक्षीःyou have abandoned / abandon
त्याक्षीः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formलुङ् (aorist), परस्मैपद; मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; (आशीर्लिङ्/लुङ्-रूपसदृशं)
चand
च:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
माdo not
मा:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootमा (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (prohibitive particle)
जीवlive
जीव:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootजीव् (धातु)
Formलोट् (imperative), परस्मैपद; मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; मा-सहिते निषेधार्थे (prohibition: ‘do not live’)
द्वयोःof the two / between the two
द्वयोः:
Sambandha/Adhikaraṇa (सम्बन्ध/अधिकरण)
TypeNoun
Rootद्वि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formद्विवचनार्थे; षष्ठी/सप्तमी (6th/7th), द्विवचन (dual)
नnot
न:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
इहhere
इह:
Deśa/Prasaṅga (देश/प्रसङ्ग)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय; देश/प्रसङ्गवाचक (here/in this matter)
अस्तिis
अस्ति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (present), परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
सम्भवःpossibility/origin
सम्भवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसम् + भू (धातु) → सम्भव (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अमोघरेताःone whose seed is unfailing
अमोघरेताः:
Sambodhana/Viśeṣaṇa (सम्बोधन/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअमोघ + रेतस् (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास; पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
वाor
वा:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्प (disjunctive particle)
अपिalso
अपि:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अप्यर्थ (also/even)
पूर्वम्before
पूर्वम्:
Kālādhi karaṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत् क्रियाविशेषणरूपेण; कालवाचक (formerly/before)
चand
च:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
इहhere
इह:
Deśa/Prasaṅga (देश/प्रसङ्ग)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय; देश/प्रसङ्गवाचक
आगतःcome/arrived
आगतः:
Karta-anvaya (कर्तृसंबन्धी विशेषण)
TypeAdjective
Rootआ + गम् (धातु) → आगत (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past active participle); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (अहम्-सम्बन्धि)