Adhyaya 58

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे मध्यमभागे तृतीये उपोद्धातपादे भार्गवं प्रति वरुणागमनं नाम सप्तपञ्चशत्तमो ऽध्यायः // ५७// जैमिनिरुवाच एवं ब्रुवाणं वरुणं विलोक्य पतितं भुवि / संजहार पुनर्धीमानस्त्रं मृगुकुलोद्वहः

Như vậy, trong Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa, phần giữa, ở upoddhāta-pāda thứ ba, chương thứ 57 mang tên “Varuṇa đến với Bhārgava”. Jaimini nói: Thấy Varuṇa nói như thế và ngã xuống đất, bậc trí, người kiệt xuất của dòng Mṛgu, liền thu hồi vũ khí trở lại.

Verse 2

संत्दृतास्त्रस्ततो रामो वरुणं पुरतः स्थिरम् / विलोक्य बिगतक्रोधस्तमुवाच हसन्निव

Bấy giờ Rāma vẫn giữ vũ khí, nhìn Varuṇa đứng vững trước mặt; cơn giận tan đi, và ngài nói với ông như thể đang mỉm cười.

Verse 3

गोकर्णनिलयाः पूर्वमिमेमां मुनिपुङ्गवाः / समायाता महेन्द्राद्रौ निवसंतं सरित्पते

“Hỡi Saritpati, thuở trước các bậc hiền triết tối thượng này, cư trú tại Gokarṇa, đã đến gặp ngài—đấng đang ở núi Mahendra.”

Verse 4

त्वत्तोये मेदिनीं पूर्वं खनद्भिः सगरात्मजैः / अधो निपातितं क्षेत्रं गोकर्णमृषिसेवितम्

Hỡi Varuṇa, trong thủy giới của Ngài, các con trai Sagara xưa kia đào bới địa cầu khiến thánh địa bị rơi xuống dưới; đó chính là kṣetra Gokarṇa được các hiền triết phụng sự.

Verse 5

उपलब्धुमिमे भूयः क्षेत्रं तद्भववल्लभम् / अधावन्मामुपागम्य मुनयस्तीर्थवासिनः

Để lại được thánh địa yêu dấu của Śiva ấy lần nữa, các vị muni cư trú nơi tirtha đã vội vã chạy đến gần ta.

Verse 6

एषामर्थे ततः सो ऽहं महेन्द्रादचलोत्तमात् / भवन्तमागतो द्रष्टुं सहैभिर्मुनिपुङ्गवैः

Vì việc của họ, ta đã từ núi tối thượng Mahendra đến đây, cùng các bậc muni kiệt xuất này, để được yết kiến Ngài.

Verse 7

तस्मान्मदर्थे सलिलं समुत्सार्यात्मनो भवान् / दातुमर्हति तत्क्षेत्रमेषां तोये च पूर्ववत्

Vì ta, xin Ngài hãy dời nước của mình đi mà ban trả thánh địa ấy; còn với họ, xin cho nước vẫn như thuở trước.

Verse 8

जैमिनिरुवाच इति तस्य वचः श्रुत्वा वरुणो यादसां पतिः / निरूप्य मनसा राममिद भूयो ऽब्रवीद्वचः

Jaimini nói: Nghe lời ấy, Varuṇa—chúa tể loài thủy tộc—suy niệm về Rāma trong tâm rồi lại cất lời như sau.

Verse 9

वरुण उवाच न शक्यमुत्सारयितुं मदंभः केनचिद्भवेत् / तथा हि मे वरो दत्तः पुरानेन विरिञ्चिना

Thần Varuna phán: Không ai có thể đẩy lùi dòng nước của ta, bởi vì Đấng Phạm Thiên đã ban cho ta ân huệ đó từ thuở xa xưa.

Verse 10

सो ऽहं त्वत्तेजसेदारीं विहाय सहजां धृतिम् / कातरं समुपायातो वशतां तव भार्गव

Vì vậy, hỡi Bhargava, từ bỏ sự kiên định tự nhiên của mình trước uy lực của ngài, ta đã đến trong sự lo âu và quy phục ngài.

Verse 11

एषामर्थे विशेषण भवता परिचोदितः / कथं न कुर्यां कर्मेदमहं क्षत्त्रकुलान्तक

Được ngài đặc biệt thúc giục vì lợi ích của họ, làm sao ta có thể không thực hiện việc này, hỡi Đấng Hủy Diệt dòng dõi Kshatriya?

Verse 12

तस्माद्यावत्प्रमाणं मे भवान्संकल्पयिष्यति / तावत्संघारयिष्यामि भूमौ सलिलमात्मनः

Do đó, ngài định ra giới hạn nào cho ta, ta sẽ giữ dòng nước của mình trên mặt đất đến mức đó.

Verse 13

इति तस्य वचः श्रुत्वा तथेत्युक्त्वा स सायकम् / यथागतं प्रचिक्षेप धनुर्निर्भिद्य भार्गवः

Nghe những lời đó và phán 'Được thôi', Bhargava giương cung và bắn mũi tên theo hướng nó đã bay đến.

Verse 14

ततो निरूप्य सीमानं दर्शयानो महीपते / स्रुवं जग्राह मतिमान्क्षप्तुकामो जलाशये

Bấy giờ, hỡi bậc quân vương, sau khi định rõ và chỉ bày ranh giới, Rama trí tuệ cầm lấy sruva (muỗng tế lễ) bên hồ nước, với ý muốn ném đi.

Verse 15

प्रसन्नचेतसं रामं गतरोषमथात्मनि / अन्तर्हिते सरिन्नाथे रामः सुवमुदङ्मुखः

Khi chúa tể của các dòng sông (đại dương) ẩn mất, Rama đã dứt cơn giận trong lòng, tâm hoan hỷ, quay mặt về phương bắc và cầm sruva.

Verse 16

भ्रामयित्वातिवेगेन चिक्षेप लवणार्णवे / क्षिप्तत्वेन समुद्रे तु दिशमुत्तरपश्चिमाम्

Ngài xoay sruva với tốc lực mãnh liệt rồi ném vào biển mặn; vừa rơi xuống biển, nó lao về hướng tây-bắc.

Verse 17

गत्वा स्रुवोपतद्राजन्योजनानां शतद्वयम् / तीर्थं शुर्पारकं नाम सर्वपापविमोचनम्

Hỡi đức vua, sruva ấy bay đi hai trăm do-tuần rồi rơi xuống; đó là thánh địa Śūrpāraka, nơi giải trừ mọi tội lỗi.

Verse 18

विश्रुतं यत्त्रिलोकेषु तीरे नदनदीपतेः / तीर्थं तदन्तरीकृत्य स्रुवो रामकराच्च्युतः

Thánh địa ấy nổi danh khắp ba cõi, nằm bên bờ chúa tể sông ngòi (đại dương); sruva tuột khỏi tay Rama, vượt qua thánh địa ấy rồi rơi xuống đó.

Verse 19

निपपात महाराज सूचयन्रामविक्रमम् / यत्राभूद्रामसृष्टाया भुवो निष्ठाथ पार्थिव

Tâu Đại vương, kẻ ấy ngã xuống ngay nơi đó để báo hiệu uy lực của Rama; chính tại đó ranh giới của cõi đất do Rama tạo dựng được an định, hỡi bậc quân vương.

Verse 20

तीर्थं शूर्पारकं तत्तु श्रीमल्लोकपरिश्रुतम् / उत्सारयित्वा सलिलं समुद्रस्तावदात्मनः

Thánh địa Śūrpāraka ấy rực rỡ và lừng danh trong thế gian; ngay cả biển cả cũng đẩy nước mình lùi ra một quãng, để nhường chỗ.

Verse 21

अतिष्ठदपसृत्योर्वीं दत्त्वा रामाय पार्थिव / अनतिक्रान्तमर्यादो यथाकालं भृगूद्वहः

Hỡi bậc quân vương, vị tối thượng trong dòng Bhṛgu đã khiến đất lùi lại rồi trao cho Rama; không vượt giới hạn, ngài đứng yên đúng theo thời khắc.

Verse 22

समयं स्वापयामास तस्यैवानुमते भुवि / विज्ञाय पूर्वसीमान्तां भुवमभ्युत्ससर्ज ह

Theo sự ưng thuận của chính ngài, luật thời khắc được an lập trên cõi đất; biết ranh giới xưa ở phương đông, ngài thả cho đất ấy mở rộng về phía trước.

Verse 23

व्यस्मयन्त सुराः सर्वे दृष्ट्वा रामस्य विक्रमम् / नगरग्रमसीमानः किञ्चित्किञ्चित्क्वचित्क्वचित्

Thấy uy lực của Rama, chư thiên đều kinh ngạc; ranh giới thành thị và thôn làng ở chỗ này chỗ kia dường như dịch chuyển từng chút một.

Verse 24

सह्ये तु पूर्ववत्तस्मिन्नब्धेरपसृतेंऽभसि / तत्र दैवात्तथा स्थानान्निम्नत्वात्स प्रलक्ष्य तु

Trên núi Sahya, như thuở trước, khi nước biển rút đi, do ý trời và vì địa thế trũng thấp, nơi ấy liền hiện rõ ra.

Verse 25

ततस्तेषां भृगुश्रेष्ठो मुनीनां भावितात्मनाम् / यथाभिलषितं स्थानं प्रददौ प्रीतिपूर्वकम्

Bấy giờ, bậc tối thượng trong dòng Bhrigu đã hoan hỷ ban cho các hiền triết tâm đã tu luyện những nơi chốn đúng như điều họ mong cầu.

Verse 26

ततस्ते मुनयः सर्वे हर्षेण महातान्विताः / कृतकृत्या भृशं राममाशिषा समपूजयन्

Rồi tất cả các hiền triết tràn đầy đại hoan hỷ, tự thấy việc đã viên thành, bèn tôn kính thờ phụng Rama bằng những lời chúc phúc.

Verse 27

अथैतैरभ्यनुज्ञातो ययौ प्राप्तमनोरथः / गते मुनिवरे रामे देशात्तस्मान्निजाश्रमम्

Sau đó, được các hiền triết cho phép, Rama đã toại nguyện liền rời xứ ấy trở về đạo tràng (āśrama) của mình.

Verse 28

संभूय मुनयः सर्वे प्रजग्मुस्तीरमंबुधेः / परिचङ्क्रम्य तां भूमिं यत्नेन महातान्विताः

Rồi các hiền triết đều tụ hội, tiến đến bờ biển; tràn đầy đại hoan hỷ, họ cẩn trọng đi lại, khảo sát mảnh đất ấy.

Verse 29

ददृशुः सर्वतो राजन्ह्यर्मवान्तः स्थितां महीम् / नित्यत्वा त्सर्वदेवानामधिष्ठानतया तथा

Tâu bệ hạ, những người giữ gìn Dharma đã thấy khắp nơi mặt đất đứng vững, như nền tảng vĩnh hằng làm chỗ nương tựa cho muôn thần linh.

Verse 30

कातमब्धौ निपतितं नष्टतोयं चिरोषितम् / अपि रुद्रप्रभावेम प्रायान्नात्यन्तविप्लवम्

Hố sâu rơi vào biển, mất nước và khô cạn đã lâu, dù dưới uy lực của Rudra cũng hầu như không bị chấn động đến mức cực độ.

Verse 31

तत्तेयनिःसृतं क्षेत्रमभूत्पूर्ववदेव हि / एतद्धि देवसामर्थ्यमचिन्त्यं नृपसत्तम

Từ đó trồi lên, vùng đất ấy lại trở về như xưa; hỡi bậc vương thượng, ấy chính là thần lực khó nghĩ bàn của chư thiên.

Verse 32

एवं रामेण जलधेः पुनः सृष्टा वसुंधरा / दक्षिणोत्तरतो राजनयोजनानां चतुःशतम्

Như vậy, Rama đã tái tạo địa cầu từ biển cả; tâu bệ hạ, từ nam đến bắc, bề rộng là bốn trăm do-tuần (yojana).

Verse 33

नातिक्रामति सो ऽद्यापि सीमानं पयसां निधिः / कृतं रामेण महता न तु सज्जं महद्धनुः

Đến nay, biển cả—kho tàng của muôn dòng nước—vẫn không vượt qua ranh giới ấy; Rama vĩ đại đã làm nên điều đó mà chẳng cần giương cung lớn.

Verse 34

एवं प्रभावो रामो ऽसौ सगरश्च महीपतिः / यस्य पुत्रैरयं खण्डो भारतो ऽब्धौ निपतितः

Như vậy, Rama ấy và vua Sagara đều uy lực phi thường; do các con trai của vua mà phần đất Bharata này đã rơi xuống biển cả.

Verse 35

योजनानां सहस्रन्तु वर्द्धितश्च महोदधिः / रामेणाभूत्पुनः सृष्टं योजनानां तु षट्शतम्

Đại dương đã nới rộng đến một nghìn do-tuần; rồi Rama lại tái tạo, khiến còn sáu trăm do-tuần.

Verse 36

सगरस्य सुतैर्यस्माद्वर्द्धितो मकरालयः / ततः प्रभृति लोकेषु सागराख्यामवाप्तवान्

Vì các con trai của Sagara mà biển—nơi cư ngụ của makara—được mở rộng; từ đó về sau trong các cõi, nó mang danh “Sagara”.

Verse 37

एतत्ते ऽभिहितं सम्यङ्महतश्चरितं मया / रामस्य कार्त्तवीर्यस्य सगरस्य महीपतेः

Ta đã thuật cho ngươi một cách trọn vẹn câu chuyện vĩ đại này: về Rama Karttavirya và vua Sagara.